درس 6: پیام رمز را پیدا کن (2)

سوت پلیس کافی نیستگفت‌وگو کنیدصفحه ۴۷ کتاب درسی

پلیس راهنمایی در خیابان‌های خلوت با سوت رانندگان را راهنمایی می‌کند، اما در خیابان شلوغ صدای سوت گم می‌شود.

راه‌حل، چراغ راهنماست: پیام را با نور می‌فرستد و نور در شلوغی گم نمی‌شود.

1. الف) هر رنگ چراغ راهنما چه پیامی به راننده می‌دهد؟

   پاسخ: قرمز یعنی بایست، زرد یعنی آماده باش، سبز یعنی حرکت کن.

2. ب) وقتی چراغ مخصوص عابر پیاده قرمز است، وظیفه‌ی ما چیست؟

   پاسخ: باید بایستیم و صبر کنیم تا چراغ عابر سبز شود.

بازیِ پیام رمز، این بار با نورکار در کلاسصفحه ۴۸ کتاب درسی

این بار همان بازی را با نور انجام می‌دهیم. گروه اول تصویرهای گوناگونی از چیزهایی که نور یا صدا تولید می‌کنند روی دیوار می‌چسباند، و گروه دوم با چراغ‌قوه رمز را راهنمایی می‌کند.

برای این بازی نور کلاس را کم کنید تا علامت‌های نوری بهتر دیده شوند.

چشمه‌ی نورفعّالیتصفحه ۴۹ کتاب درسی

هر جسمی که از خودش نور بدهد، چشمه‌ی نور است: خورشید، چراغ، چراغ‌قوه و شعله‌ی شمع.

اما بیشتر چیزهایی که می‌بینیم چشمه‌ی نور نیستند؛ از خودشان نوری ندارند و برای دیدنشان به نور احتیاج داریم.

1. الف) در روزِ روشن که لامپ‌ها خاموش‌اند، چرا همه‌چیز را می‌بینیم؟

   پاسخ: چون نور خورشید به آن‌ها می‌تابد و از رویشان به چشم ما می‌رسد.

قرآن کریم می‌فرماید: خداوند کسی است که خورشید را روشنایی قرار داد. (سوره‌ی یونس، آیه‌ی ۵)

سایهمشاهده کنیدصفحه ۵۰ کتاب درسی

در یک روز آفتابی چند جسم را به حیاط مدرسه ببرید، مقابل نور خورشید بگیرید و سایه‌های مختلف درست کنید.

1. الف) چرا سایه تشکیل می‌شود؟

   پاسخ: چون جسم جلوی نور را می‌گیرد و نور نمی‌تواند از آن رد شود؛ پشت جسم جای تاریکی می‌ماند که همان سایه است.

2. ب) آیا سایه‌ی همه‌ی اجسام مثل هم تیره است؟

   پاسخ: نه. اجسامی که نور از آن‌ها رد می‌شود سایه‌ی کم‌رنگ‌تری دارند، و اجسامی که نور را کاملاً می‌گیرند سایه‌ی تیره می‌سازند.

هشدار: هرگز مستقیم به خورشید نگاه نکنید؛ به چشم آسیب می‌زند.

آیا می‌شود سایه را از بین برد؟ایستگاه فکرصفحه ۵۰ کتاب درسی

1. الف) در روز آفتابی می‌توانید سایه‌ی خودتان را از بین ببرید؟ چگونه؟

   پاسخ: بله؛ کافی است به جایی بروید که آفتاب مستقیم نمی‌تابد، مثل زیر یک درخت یا داخل ساختمان. آنجا دیگر نوری نیست که سایه بسازد.