درسنامهدوم ابتداییعلوم تجربیمبحث ۲

درس 2: هوای سالم، آب سالم

صفحه ۱۶ تا ۲۱ کتاب درسی

تیم محتوای دبیریاربروزرسانی ۱۷ آبان ۱۴۰۳۲ هزار بازدید

چرا هوا آلوده می‌شود؟گفت‌وگو کنیدصفحه ۱۷ کتاب درسی

به دو تصویر نگاه کنید: یکی هوای پاک کوهستان و دیگری هوای آلوده‌ی شهر. تفاوتشان از دور هم پیداست.

هوا وقتی آلوده می‌شود که دود و ذرّه‌های ریز در آن پخش شوند — دودِ خودروها، کارخانه‌ها و سوزاندن زباله.

در یک بطری شفّاف با اسفند یا عود کمی دود درست کنید.
بطری را وارونه نگه دارید و درش را ببندید. دود را ببینید که چطور داخل بطری می‌ماند.
حالا با یک آب‌پاش روی دود درون بطری آب بپاشید.

الف) چه اتّفاقی می‌افتد و آب چه رنگی می‌شود؟
پاسخ: دود کم می‌شود و آب کدر و خاکستری می‌شود، چون ذرّه‌های دود به قطره‌های آب چسبیده‌اند. باران هم با هوا همین کار را می‌کند.

اینجا با چشم خودتان دیدید که «آلودگی» چیزی است که واقعاً در هوا شناور است، نه فقط یک بوی بد.

بعضی کارهای انسان آب رودخانه را آلوده می‌کند. به تصویر ماهی‌ها نگاه کنید و فکر کنید چرا حالشان خوب نیست.

الف) اگر شما به‌جای ماهی‌ها و پرنده‌های رودخانه بودید، از انسان‌ها چه انتظاری داشتید؟
پاسخ: اینکه زباله در آب نریزند، فاضلاب را وارد رودخانه نکنند و آب را برایشان باقی بگذارند.
ب) اگر آب رودخانه‌ای خشک شود، برای جاندارانِ آن رودخانه و اطرافش چه پیش می‌آید؟
پاسخ: ماهی‌ها و جانوران آبی از بین می‌روند، گیاهان کنار رودخانه خشک می‌شوند و پرنده‌ها و جانورانی که به آنجا می‌آمدند کوچ می‌کنند.

قرآن کریم می‌فرماید: و هر چیز زنده‌ای را از آب پدید آوردیم. (سوره‌ی انبیا، آیه‌ی ۳۰)

هر وقت آب می‌خواهیم شیر را باز می‌کنیم، اما آن آب راه درازی آمده است: از پشت سد به تصفیه‌خانه، و از تصفیه‌خانه به خانه‌ی ما.

در تصفیه‌خانه افراد زیادی کار می‌کنند تا آب رودخانه پاک و قابل آشامیدن شود.

وقتی بدانید آب برای رسیدن به شیر خانه چه راهی آمده، بازگذاشتنِ بی‌دلیلِ شیر سخت‌تر می‌شود.

پیشنهادهای خودتان را بنویسید و به کلاس گزارش دهید؛ برای این کار از خانواده هم کمک بگیرید.