درس 5: دنیای گیاهان
صفحه ۳۴ تا ۴۱ کتاب درسی
گیاهان گوناگون هستندهشدارصفحه ۳۵ کتاب درسی
امروز کلاس علوم ما در کنار گیاهان تشکیل میشود. هر یک از ما یک گیاه را انتخاب میکند و تصویر آن را میکشد. بعد هر دانشآموز چند نمونه از برگهایی را که روی زمین افتاده است جمع میکند.
برگ را از درخت نمیکَنیم؛ فقط آنچه را روی زمین افتاده برمیداریم.
- روی زمین آشغال نریزید.
- مراقب خودتان و گیاهان باشید.
- اگر به گیاهی حسّاسیت دارید، حتماً به معلّم بگویید.
گیاهان قسمتهای مختلفی دارندبازیصفحه ۳۶ کتاب درسی
ساقهی چند گیاه را به کلاس بیاورید، در گروه خود به دقّت نگاهشان کنید و شباهتها و تفاوتهایشان را بگویید.
بعد بازی برگ: یک برگ را زیر کاغذ نازک بگذارید و با مداد رنگی روی کاغذ بکشید. دوستتان باید از روی همان نقش بگوید این شکلِ کدام برگ است.
نقشِ برگ روی کاغذ، رگبرگها را نشان میدهد — چیزی که با نگاه ساده بهسختی دیده میشود.
ریشهها و گلهاصفحه ۳۷ کتاب درسی
وقتی باغبان میخواست گیاه را در خاک بکارد، ریشهی آن را به ما نشان داد. ریشههای گیاهان گوناگوناند: بعضی یک ریشهی کلفت دارند و بعضی پر از رشتههای نازکاند.
گلها هم شکلها و رنگهای گوناگونی دارند.
گیاهان رشد و تغییر میکنندمشاهده کنیدصفحه ۳۸ کتاب درسی
شکوفههای سیب به میوههای سیب تبدیل میشوند. یعنی گلِ امروز، میوهی چند ماه بعد است.
الف) درخت گیلاس در هر فصل سال چه تغییراتی میکند؟
پاسخ: بهار شکوفه میدهد، تابستان میوه میرسد، پاییز برگهایش زرد میشود و میریزد، زمستان بیبرگ میماند.
ب) یک سیب و یک گوجهفرنگی را نصف کنید. درون آنها چه میبینید؟
پاسخ: دانه. در هر دو دانه هست — همان چیزی که گیاهِ بعدی از آن درمیآید.
در کشور ما ایران، گیاهان گوناگونی میرویندبیرون از کلاسصفحه ۳۹ کتاب درسی
کتاب سه درخت را نام میبرد که در سه جای متفاوت ایران میرویند: کاج، نخل و بلوط.
دانهی لوبیا را بکارید و از آن مراقبت کنید. وقتی رویید آن را به همکلاسیهایتان نشان دهید و بگویید چهطور از آن مراقبت کردهاید.
الف) در محلّی که شما زندگی میکنید چه گیاهانی میرویند و از آنها چه استفادههایی میکنند؟
پاسخ: این جواب در هر شهر و روستا فرق دارد؛ باید از بزرگترها پرسید و در کلاس گزارش داد.
فایدههای گیاهانبیرون از کلاسصفحه ۴۰ کتاب درسی
امروز در کلاس علوم جشن گیاهان خوراکی است. سارا و نسترن بخشهای خوراکی گیاهان را دستهبندی میکنند: آنچه ریشه است، آنچه ساقه است، آنچه برگ است، آنچه میوه است.
با کمک بزرگترها با زردچوبه، کلم قرمز، پوست بادنجان و چغندر قرمز آبرنگ بسازید و با آن نقّاشی کنید.
رنگِ نقّاشیتان هم از گیاه آمده است؛ این خودش یکی از فایدههای گیاهان است.
اگر گیاهان نباشند، چه میشود؟ایستگاه فکرصفحه ۴۱ کتاب درسی
گیاهان برای ما و جانوران فایدههای زیادی دارند؛ ما باید در حفظ آنها بکوشیم. مهدی و همکلاسیهایش تصمیم گرفتهاند کاغذهای استفادهشدهی خود را جمع کنند و به مرکز بازیافت کاغذ تحویل دهند.
الف) شما چه راههایی برای حفظ گیاهان میشناسید؟
پاسخ: کاغذ کمتر دور ریختن و بازیافت کردن، برگ و شاخه نکندن، آب دادن به گلدانها و درخت کاشتن.