درس 20: رضا ”ضـ ض“ ــ خاطرات انقلاب ”ط“

رضاصفحه ۹۶ کتاب درسی

بخش اوّل درس نشانه‌ی «ضـ ض» را با نامِ «رضا» می‌آورد — سومین نشانه از چهار نشانه‌ای که صدای «ز» می‌دهند.

خاطرات انقلابصفحه ۹۶ کتاب درسی

«کلاس‌ها و حیاط مدرسه را برای جشن آماده کرده بودند. ما در حیاط، صف بسته بودیم و مدیر، خاطراتِ روزهای انقلاب را تعریف می‌کرد.»

«او می‌گفت: «شما آن روزها به دنیا نیامده بودید. مردم ما به رهبری امام خمینی، به خیابان‌ها آمدند و راهپیمایی کردند. آن‌ها شعار می‌دادند: «الله اکبر، خمینی رهبر.» شاه، امام را از مردم دور کرده بود. مردم شاه را نمی‌خواستند.»

تصویرِ صفحه هواپیمایی است که از آن گل می‌ریزد و پلاکاردی که رویش نوشته «امام آمد» — بازگشت امام خمینی به ایران.

چرا این درس این‌جاستصفحه ۹۶ کتاب درسی

این تنها درسِ تاریخیِ کتاب است و راویِ آن هم مدیر مدرسه است، نه کتاب. یعنی ماجرا از زبان کسی گفته می‌شود که خودش آنجا بوده — همان کاری که «خاطره» می‌کند.

درس با جمله‌ای درباره‌ی خودِ بچّه‌ها شروع می‌شود: «شما آن روزها به دنیا نیامده بودید.» کتاب فاصله‌ی زمانی را پنهان نمی‌کند.

دو نشانه، دو متن

این درس مثل درس ۱۷ و ۱۸ دو بخش دارد: «رضا» برای «ضـ ض» و «خاطرات انقلاب» برای «ط».

«ض» سومین و «ط» از خانواده‌ی «ت» است؛ هر دو از حرف‌هایی‌اند که فقط در کلمه‌های عربیِ فارسی‌شده می‌آیند.

خاطره، نه تاریخ

متن نمی‌گوید «در سال ۱۳۵۷ انقلاب شد». می‌گوید مدیرِ مدرسه در صفِ صبحگاه ایستاده بود و خاطراتِ آن روزها را تعریف می‌کرد.

این تفاوت مهم است: تاریخ را باید حفظ کرد، خاطره را می‌شود شنید. برای بچّه‌ی هفت‌ساله، دومی راهِ ورود است.

جمله‌ی «شما آن روزها به دنیا نیامده بودید» بچّه را بیرونِ ماجرا می‌گذارد و همان‌جا کنجکاوش می‌کند.

کارِ کلاسی

1. ۱متن را بخوانید و بپرسید مدیر داشت درباره‌ی چه حرف می‌زد.
2. ۲بپرسید مردم چه می‌کردند و چه می‌گفتند.
3. ۳به تصویر نگاه کنید: هواپیما، گل‌ها، و پلاکاردِ «امام آمد».
4. ۴از بچّه‌ها بخواهید از پدربزرگ و مادربزرگشان بپرسند آن روزها را به یاد دارند یا نه.

قدم آخر همان کاری است که خودِ متن کرده: بردنِ ماجرا از کتاب به آدم‌های واقعی.