دبیریار
درسنامهاول ابتداییفارسیمبحث ۲۲

درس 12: قـ ق ــ لـ ل

صفحه ۶۴ تا ۶۶ کتاب درسی

تیم محتوای دبیریاربروزرسانی ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵۳۲ هزار بازدید

هَمکاریصفحه ۶۴ کتاب درسی

تصویر، یک آشپزخانه است: مادر ظرف می‌شوید، پدر سینی می‌برد، آزاده بشقاب خشک می‌کند. کلمه‌ها: قاشُق، بُشقاب، چاقو، قوری، قَندان.

و سه جمله: «آزاده قَندان را پُر از قَند می‌کُنَد.» / «مادَر قاشُق و بُشقاب را می‌شویَد.» / «پِدَر قوری و اِستِکان را به اُتاق می‌بَرَد.»

درس نامش «همکاری» است و تصویرش هم همکاری را نشان می‌دهد؛ سه نفر، سه کار، یک کارِ مشترک.

گُلصفحه ۶۵ کتاب درسی

نشانه‌ی «لـ ل» با بهار می‌آید: لانه، بُلبُل، گُل.

و چهار جمله که یک بهارِ کامل‌اند: «بَهار آمَد. گُل آمَد.» / «بُلبُل آمَد. گُل لَبخَند زَد.» / «بُلبُل سَلام کَرد. بُلبُل کِنارِ گُل لانه ساخت.»

«گُل لَبخَند زَد» اوّلین استعاره‌ی کتاب است: تا اینجا هیچ جمله‌ای معنای غیرمستقیم نداشت.

نوار نشانه‌ها

نوار پایین صفحه‌ی ۶۴ حالا این است: آ ا ــ بـ ب ــ اَ ـَ ــ د ــ مـ م ــ سـ س ــ او و ــ تـ ت ــ ر ــ نـ ن ــ ایـ یـ ی ای ــ ز ــ اِ ـِ ــ ـه ه ــ شـ ش ــ یـ ی ــ اُ ـُ ــ کـ ک ــ و ــ پـ پ ــ گـ گ ــ فـ ف ــ خـ خ ــ قـ ق ــ لـ ل.

بیست و هفت نشانه؛ پنج تا مانده تا کاملِ الفبا.

همین یک نوار، خلاصه‌ی هفت ماه کار است.

کلمه‌های این درس

  • قاشُق
  • بُشقاب
  • چاقو
  • قوری
  • قَندان
  • لانه
  • بُلبُل
  • گُل

پنج کلمه‌ی اوّل همه ظرف‌اند و از یک صحنه‌ی واحد آمده‌اند — آشپزخانه — نه از فهرستی که برای تمرینِ «ق» ساخته شده باشد.

تمرینِ صدابگرد و پیدا کن

  1. کلمه‌ای بگو که «قـ ق» در اوّلِ آن باشد.
  2. کلمه‌ای بگو که «قـ ق» در وسطِ آن باشد.
  3. کلمه‌ای بگو که «لـ ل» در آخرِ آن باشد.
  4. حالا همان سه کلمه را در کلاس یا در کتاب پیدا کن و نشان بده.

سه جای کلمه — اوّل، وسط، آخر — سه کارِ متفاوت‌اند؛ بچّه‌ای که فقط اوّلِ کلمه را می‌شنود، هنوز صدا را کامل نشناخته است.

درسنامه‌های دیگر فارسی اول ابتدایی

  • درسنامهمبحث ۱
    اول ابتداییفارسی

    نگاره‌ی 1: به خانه‌ی ما خوش آمدی

    صفحه ۲ تا ۴ کتاب درسی

    اوّلین صفحه‌ی کتاب: خانواده‌ای که تا آخر سال همراه بچّه‌هاست — آزاده، امین، مادر و بابا.

    تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۴/۱۲/۱۱تعداد بازدید: ۱۷ هزار
  • درسنامهمبحث ۲
    اول ابتداییفارسی

    نگاره‌ی 2: بچّه‌ها، آماده!

    صفحه ۵ تا ۶ کتاب درسی

    نگاره‌ی آماده شدن برای مدرسه: کیف، کفش، کتاب — و پرسشِ «کدام به کدام؟».

    تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۳/۰۷/۲۹تعداد بازدید: ۴۳ هزار
  • درسنامهمبحث ۳
    اول ابتداییفارسی

    نگاره‌ی 3: یک و دو و سه، راه مدرسه

    صفحه ۷ تا ۸ کتاب درسی

    راه مدرسه: خیابان، مأمور راهنمایی، و اوّلین «کتاب‌خوانی» کلاس.

    تاریخ بروزرسانی: ۱۴۰۴/۰۵/۲۱تعداد بازدید: ۱۵ هزار