درسنامهاول ابتداییهنرمبحث ۷
موسیقی
تیم محتوای دبیریاربروزرسانی ۱۲ فروردین ۱۴۰۴۱۷ هزار بازدید
اوّل گوش، بعد صدا
در فهرست فعّالیتهای هنری این پایه، «تربیت شنوایی» یک رشتهی مستقل است. یعنی پیش از آنکه کودک صدایی بسازد، باید یاد بگیرد صداها را از هم تشخیص دهد.
کودک ششساله ریتم را زودتر از ملودی میفهمد؛ برای همین کار با ضرب، بهترین شروع است.
«شنیدن» و «گوش دادن» یکی نیستند؛ همهی این بازیها برای فاصلهی همین دو کلمهاند.
بازیهای ریتم و صدافعّالیت
- ریتم قدمرو: با هم راه بروید و ضرب را با پا بزنید.
- ریتم با لیوان: لیوان را روی میز بزنید، برگردانید، جابهجا کنید.
- بازی «زوووو».
- بازی کشیدن مصوّتها — آ ای او را بکشید و کوتاه و بلندش کنید.
- آوازخوانی، و خواندن سرود جمهوری اسلامی ایران.
- شنیدن صداهای کوبهای از چیزهای مختلف و آشنایی با سازهای محلّی.
بازیهای شنیداریبازی
- بازی یافتن شیء با توجّه به شدّت صدا: هرچه نزدیکتر، بلندتر.
- بازی شناسایی اشیا با چشم بسته.
- بازی شناسایی صدا: چه چیزی این صدا را داد؟
- گفتوگو دربارهی صداهای نامطبوع: کدام صداها آزارمان میدهند و چرا؟
بازی صداهای نامطبوع فقط سرگرمی نیست؛ اوّلین قدمِ فهمیدنِ آلودگی صوتی است.
ساز ساختن
- بطری پلاستیکی پر از برنج یا عدس — شِیکر.
- دو در نوشابهی صافشده روی چوب — سنج کوچک.
- سطل وارونه — طبل.
- لیوانهای شیشهای با مقدار متفاوت آب — هر کدام صدای دیگری میدهد.
- کِش دور جعبهی مقوّایی — سازِ زهی.
لیوانهای آب مهمترینِ این فهرستاند: کودک با گوشِ خودش کشف میکند آبِ بیشتر یعنی صدای بمتر.
یک درس چهلدقیقهای
- پنج دقیقه گوش دادن: چشمها بسته، بگویید چه صداهایی میشنوید.
- ده دقیقه ریتم با بدن: کف زدن، پا کوبیدن، ضرب روی زانو.
- ده دقیقه ریتم با وسیله: لیوان، سطل، شِیکر.
- ده دقیقه آواز گروهی.
- پنج دقیقه پایانی: امروز کدام صدا را بیشتر دوست داشتید؟
ترتیب را عوض نکنید؛ اگر با ساز شروع کنید، دیگر کسی گوش نمیدهد.