نقاشی
نقّاشی در کلاس اوّل چه فرقی دارد
بچّهی ششساله هنوز آنطور که چشمش میبیند نمیکشد؛ آنطور میکشد که میداند. آدم را با سر بزرگ میکشد چون صورت برایش مهمترین بخش آدم است، و خانه را از روبهرو میکشد حتّی وقتی از کنار به آن نگاه میکند. اینها اشتباه نیستند؛ مرحلهاند.
پس در نقّاشی کلاس اوّل هیچچیز «درست» و «غلط» نداریم. تنها چیزی که سنجیده میشود این است که آیا کودک تجربهای را که داشته، روی کاغذ آورده یا نه.
نمونهی آماده روی تخته نگذارید. تا نمونه هست، سی نقّاشی یکسان تحویل میگیرید و هیچکدام مالِ صاحبش نیست.
فعّالیتهای نقّاشی این پایهفعّالیت
- پیدا کردن نقشهای اتّفاقی — لکّهای روی کاغذ بیندازید و بپرسید شبیه چیست؛ بعد آن را کامل کنید.
- نقّاشی با موضوع معیّن: میوهها، جانوران.
- نقّاشی با موضوع آزاد.
- نقّاشی برای قصّه — قصّه را بگویید و بچّهها لحظهای از آن را بکشند.
- نقّاشی انگشتی با آبرنگ.
- کامل کردن نقّاشی ناتمام.
- نقّاشی روی گِل رُس.
- شکلسازی با کاغذ و مقوّا، یک بار با شکلهای هندسی و یک بار بدون آنها.
«نقّاشی برای قصّه» از همه مهمتر است: کودک را وامیدارد چیزی را بکشد که فقط شنیده و ندیده است.
دربارهی کارتان حرف بزنید
الف) اینجا چه چیزی کشیدهای؟
پاسخ: بگذارید خودش تعریف کند. اغلب نقّاشیِ کلاس اوّل بدون توضیحِ صاحبش کامل نیست.
ب) چرا این را بزرگتر کشیدهای؟
پاسخ: معمولاً چون برایش مهمتر بوده. اندازه در نقّاشی کودک، اندازهی واقعی نیست؛ اندازهی اهمّیت است.
بهجای «آفرین، قشنگ شد» بپرسید «اینجا چه خبر است؟». اوّلی گفتوگو را میبندد، دومی بازش میکند.
مواد و ابزار این پایه
- مداد رنگی برای کارهای روزمرّه — کنترلش برای دست کوچک آسانتر است.
- گواش برای سطحهای بزرگ؛ رنگش را میشود روی هم گذاشت.
- آبرنگ برای نقّاشی انگشتی، نه برای کار با قلممو.
- پاستل روغنی برای وقتی که فشار دست هنوز یکنواخت نیست.
- گِل رُس، هم برای ساختن و هم برای نقّاشی روی آن.
- کاغذ بزرگ — کاغذ A4 برای بازوی کلاس اوّلی کوچک است.
قلمموی نازک و مداد پاککندار به این پایه ندهید؛ اوّلی خط نمیدهد و دومی کودک را از پاک کردن بهجای کشیدن مشغول میکند.