طراحی

فرق طراحی با نقّاشی

در نقّاشی، کودک چیزی را می‌کشد که در ذهنش است. در طراحی، چیزی را می‌کشد که جلوی چشمش است. همین یک تفاوت، طراحی را به تمرینِ «دیدن» تبدیل می‌کند نه تمرین «کشیدن».

برای همین راهنمای این دوره می‌گوید طراحی ساده از اشیای واقعی، با الگوی حاضر و مقابل چشم.

در طراحی، وقتِ نگاه کردن باید بیشتر از وقتِ کشیدن باشد.

یک شیء، سه نگاهفعّالیت

1. ۱یک شیء ساده وسط میز بگذارید: لیوان، سیب، کفش، قیچی.
2. ۲یک دقیقه فقط نگاه کنید؛ هیچ‌کس مداد برنمی‌دارد.
3. ۳بپرسید: گِردی دارد یا گوشه؟ بلندتر است یا پهن‌تر؟ چند تکّه دارد؟
4. ۴حالا شکلِ کلّی را بکشید؛ فقط دورِ آن، بدون جزئیات.
5. ۵در آخر یکی دو جزئیات را اضافه کنید — دسته‌ی لیوان، دُم سیب.

همان شیء را بار دوم از سمت دیگری بگذارید و دوباره بکشید. کودک با همین کشف می‌کند که شکلِ چیزها به جای ایستادنِ ما بستگی دارد.

چه چیزهایی برای این پایه خوب‌اند

• چیزهایی که یک تکّه‌اند: سیب، سنگ، برگ، لیوان.
• چیزهایی که خودِ بچّه‌ها آورده‌اند — دقّتشان بیشتر می‌شود.
• چیزهایی که می‌شود دست زد و چرخاند.

چیزِ شلوغ نگذارید. یک گلدانِ پُرشاخ‌وبرگ برای کلاس اوّل، یعنی هیچ.

طراحی از حافظه

بعد از چند بار طراحی از روی شیء، یک بار برعکسش را امتحان کنید: شیء را نشان دهید، بعد بپوشانید و بگویید حالا بکشید. کودک ناچار می‌شود آنچه دیده را به یاد بیاورد، نه اینکه از رویش کپی کند.

بعد پارچه را بردارید و بگذارید نقّاشی‌اش را با خودِ شیء مقایسه کند. این مقایسه، خودش درس است — بی‌آنکه کسی نمره بدهد.

پرسش پایانی همیشه یکی است: چه چیزی را جا انداخته بودی؟ نه: چقدر شبیه شد؟

دو دام رایج

• پاک‌کن زیاد: هر بار پاک کردن، نگاه را قطع می‌کند. بگذارید خطّ اضافه بماند.
• کشیدن جزئیات پیش از شکل کلّی: اگر کودک از چشمِ گربه شروع کند، جا برای بقیه‌ی گربه نمی‌ماند.