تئاتر و سینما
نمایش خلّاق چیست
در نمایش خلّاق قرار نیست نمایشی در سطح حرفهای آماده شود. چیزی که ارزیابی میشود کیفیتِ مسیری است که کودک همراه مربّی طی میکند و اینکه در همهی مراحلِ تمرین شرکتِ مستقیم داشته باشد.
پس بازیگرِ خوب و بد نداریم. کودکی که نقشش سه کلمه است، بهاندازهی کودکی که نقش اصلی دارد در تمرین سهم دارد.
اجرای پایانی برای تماشاچی نیست؛ بهانهای است برای اینکه تمرینها معنا پیدا کنند.
فعّالیتهای نمایشی این پایهفعّالیت
- تلفیق قصّه و نمایش — قصّه را بشنوید و بعد اجرایش کنید.
- نمایش با نقّاشی: اوّل بکشید، بعد همان را بازی کنید.
- نمایش با کاردستی — عروسکی که خودتان ساختهاید.
- تلفیق خاطرهگویی با نمایش.
- بازی تقلید صدا و حرکات.
- نمایش با تربیت شنوایی: صدایی پخش کنید و بچّهها همان لحظه را بازی کنند.
چطور یک تمرین را اداره کنیم
- یک موقعیت خیلی ساده انتخاب کنید: گم کردن کیف، رسیدن مهمان، پیدا کردن گربه.
- اوّل بدون حرف اجرا کنید، فقط با حرکت.
- بار دوم با حرف زدن اجرا کنید.
- نقشها را عوض کنید و دوباره اجرا کنید.
- آخر بنشینید و بپرسید: کدام بار راحتتر بود؟ چرا؟
اجرای بیکلام را حذف نکنید. کلاس اوّلی وقتی مجبور نباشد جمله بسازد، بدنش آزادتر بازی میکند.
چیدمان کلاس
نمایش خلّاق در کلاسی که نیمکتها ردیف است اتّفاق نمیافتد. اگر میشود نیمکتها را کنار بزنید و دایره بنشینید؛ در دایره همه صورتِ همه را میبینند و کسی «تماشاچی» نیست.
اگر جابهجایی ممکن نیست، جلوی کلاس را خالی کنید و همان را صحنه بگذارید.
کودک کلاس اوّل با بدنش فکر میکند؛ اگر جای حرکت نباشد، نمایشی هم در کار نیست.
پرسشهای بعد از اجرا
الف) کودکی که نمیخواهد جلوی جمع بازی کند، چه کنیم؟
پاسخ: نقشی بدهید که در آن تنها نباشد — بخشی از یک گروه، یا صداپخشکن و صحنهآرا. حضور مستقیم در تمرین مهم است، نه ایستادن روی صحنه.
ب) اجرا به هم ریخت و بچّهها خندیدند. شکست خوردیم؟
پاسخ: نه. در نمایش خلّاق، نتیجهی اجرا سنجیده نمیشود. بنشینید و بپرسید کجا کار از دست رفت و بار بعد چه کنیم.