درس 7: رنگین کمان جمعه
صفحه ۴۸ تا ۵۶ کتاب درسی
جمعهی عزیز!صفحه ۴۸ کتاب درسی
سالها پیش هر وقت نامت را میشنیدم به یاد تعطیلی و استراحت و تفریح و مهمانی میافتادم؛ و فکر میکردم جمعهها همه جا و همه چیز تعطیل میشود! کمکم چیزها دربارهات یاد گرفتم و تو را بیشتر شناختم و تو در نگاه من بزرگتر و زیباتر شدی.
امام علی علیهالسّلام میفرماید: «رمضان بهترین ماه سال، شب قدر بهترین شب سال، و جمعه، بهترین روز هفته است.»
اینک تو برای من نه یک روز هفته، بلکه رنگینکمانی تماشایی و دوستداشتنی هستی که در پایان هر هفته در آسمان زندگی من نمایان میشوی. هر یک از رنگهایت کاری ارزشمند است که هم به سلامت جسمی ما کمک میکند و هم موجب نشاط و شادی قلب ما میشود.
جمعهی عزیز! دوست دارم هفت نام زیبا برای رنگهایت انتخاب کنم:
۱. روز شادی با خانوادهصفحه ۴۸ کتاب درسی
از شنبه تا پنجشنبه، اعضای خانواده مشغول کارهای خود هستند و فرصت زیادی ندارند تا مدّتی طولانی در کنار هم باشند؛ امّا وقتی تو میآیی، همگی ساعتها کنار هم جمع میشویم؛ با هم حرف میزنیم و شادی میکنیم. پیامبر خدا نیز سفارش کردهاند که خانوادهی خود را روز جمعه شادمان کنید.
۲. روز نظافت و پاکیزگیصفحه ۵۰ کتاب درسی
پیامبر خدا میفرماید: «روز جمعه حمّام بروید و غسل جمعه کنید؛ ناخنهایتان را کوتاه کنید؛ عطر بزنید و لباسهای تمیز و نو بپوشید.»
من از وقتی «غسل جمعه» را یاد گرفتهام، آن را انجام میدهم؛ با اینکه زمان زیادی طول نمیکشد، ثواب بسیاری دارد. وقتی برای غسل زیر دوش میروم؛ اوّل سر و گردنم را میشویم؛ بعد سمت راست بدن و بعد سمت چپ بدنم را میشویم، بهطوری که آب به همه جای بدنم برسد.
همین ترتیب، پاسخ تمرین «مراحل غسل را به ترتیب شمارهگذاری کنید» در صفحهی ۵۴ است: سر و گردن، سمت راست، سمت چپ.
۳. روز عبادت و نماز جمعهصفحه ۵۰ کتاب درسی
خدای مهربان در یکی از سورههای قرآن که اتّفاقاً به نام تو نیز هست، مؤمنان را به «نماز جمعه» دعوت میکند. چه اجتماعی با شکوهی!
امام جمعه در دو خطبهی نماز دربارهی دین و اخلاق سخن میگوید و نمازگزاران را از اوضاع کشور و جهان اسلام باخبر میکند. سپس نماز جمعه برپا میشود و مردم در صفهای به هم پیوسته، شانهبهشانه هم عبادت میکنند و در پایان، دستهجمعی دست به دعا برمیدارند و برای کشور عزیزمان و مسلمانان جهان دعا میکنند.
۴ تا ۷: دیدار، نیکی، زیارت، و انتظارصفحه ۵۰ کتاب درسی
- روز دیدار با خویشاوندان و عیادت از بیماران: در طول هفته شاید نتوانیم به دیدار پدربزرگ و مادربزرگ یا خویشاوندان و دوستان سری بزنیم یا به عیادت بیماران برویم؛ امّا وقتی تو مهمان خانههای ما میشوی، فرصت همهی این کارها فراهم است.
- روز نیکی: پیامبر خدا میفرماید «ثواب کار نیک در روز جمعه چند برابر میشود.» اگر در این روز به دوستان و همسایگان کمک کنیم یا به نیازمندان صدقه بدهیم، خدای مهربان پاداش چند برابر به ما میدهد.
- روز زیارت و صلوات: زیارت گاهی از نزدیک انجام میشود و گاهی از دور. زیارت از نزدیک برای همه امکانپذیر نیست؛ امّا زیارت از راه دور را همه میتوانند انجام دهند. ما میتوانیم هر زمان که بخواهیم از داخل خانه به پیامبر خدا و امامان عزیز سلام دهیم؛ این کار ساده نوعی زیارت است. فرستادن صلوات نیز از محبوبترین عبادتهای این روز است.
- روز امام زمان (عجّل الله فَرَجَه): امام مهربان ما در روز جمعه ظهور خواهد کرد. هر بار که جمعه میشود، چشمبهراه امام عزیزمان هستیم و برای دیدن آفتاب رویش بیتاب میشویم و برای آمدنش دعا میکنیم.
همین که خورشید کمکم غروب میکند و تو لحظهلحظه از ما جدا میشوی، دلم برایت میگیرد و برای دیدنِ دوبارهات چشمانتظار میمانم!
نماز جمعه چگونه خوانده میشود؟کامل کنیدصفحه ۵۲ کتاب درسی
- نماز جمعه، دو رکعت است. به کسی که نماز جمعه را برای مردم میخواند، «امام جمعه» میگویند.
- امام جمعه ابتدا دو خطبه میخواند و سپس همه برای خواندن نماز آماده میشویم.
- در رکعت اوّل، نیّت میکنیم و بعد از امام جمعه تکبیرةُالاحرام میگوییم؛ یعنی میگوییم: «اللهُ اَکبَر».
- سپس امام جمعه، حمد و سوره را میخواند و ما ساکت هستیم و به آن گوش میدهیم. آنگاه امام، دستها را برای قنوت به آسمان بلند میکند و دعا میکند. ما نیز قنوت میگیریم. سپس رکوع و دو سجده را انجام میدهیم.
- در رکعت دوم نیز امام جمعه، حمد و سوره را میخواند و ما ساکت هستیم. بعد امام جمعه به رکوع میرود و ما نیز به رکوع میرویم.
- امامجمعه بعد از رکوع میایستد؛ دستها را برای قنوت بالا میآورد و دعا میکند و ما نیز قنوت میگیریم و دعا میکنیم.
- امامجمعه بعد از قنوت بلافاصله به سجده میرود و ما نیز به سجده میرویم.
- بعد از دو سجده مینشینیم و ذکر تشهّد و سلام را همراه با امام جمعه میخوانیم.
نماز جمعه با نماز دو رکعتی چه فرقی دارد؟بررسی کنیدصفحه ۵۳ کتاب درسی
| در نماز جمعه | در یک نماز دو رکعتی |
|---|---|
| پیش از نماز، دو خطبه خوانده میشود. | خطبه و سخنرانی ندارد. |
| دو قنوت میخوانیم. | یک قنوت میخوانیم. |
| در رکعت اوّل، پس از حمد و سوره، قنوت میخوانیم. | در رکعت اوّل قنوت نداریم. |
| در رکعت دوم، پس از حمد و سوره ابتدا به رکوع میرویم و قنوت پس از رکوع است. | در رکعت دوم، پس از حمد و سوره، ابتدا قنوت میخوانیم و سپس به رکوع میرویم. |
به سوی یاد خدا بشتابیدتدبّر کنیمصفحه ۵۴ کتاب درسی
یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنوا إذا نودِیَ لِلصَّلاةِ مِن یَومِ الجُمُعَةِ فَاسعَوا إلی ذِکرِ اللهِ
ای کسانی که ایمان آوردهاید، هنگامی که نماز جمعه برگزار میشود به سوی آن بشتابید.
به نظر شما چرا خواندن نماز جمعه، اینقدر سفارش شده است؟
پاسخ: چون فقط نماز نیست: مسلمانان یکدیگر را میبینند، از حال هم باخبر میشوند، از اوضاع کشور و جهان اسلام آگاه میشوند، و با هم برای همه دعا میکنند. کاری است که تنهایی نمیشود انجامش داد.
عطر اذانهمخوانی کنیمصفحه ۵۶ کتاب درسی
دوباره عطر اذان پیچید
دوباره وقت نماز آمد
دوباره از لب گنجشکان
صدای راز و نیاز آمد
دوباره خطبه بخوان آقا
که میهمان خدا باشیم
دوباره لب به سخن وا کن
که چون پرنده رها باشیم
ببین که مسجد دلهامان
صفای نور و سحر دارد
خطیب آینهها برخیز
سخن بگو که اثر دارد
نسیم و غنچه سراپاگوش
دوباره وقت سخنرانی
دوباره دشمن دین ترسید
از این جماعت روحانی
با خانواده: نماز جمعه در شهر شما در چه مکانی برگزار میشود؟ نام امام جمعهی شهرتان چیست؟