درس 2: تنها او

همه‌چیزِ دانه از پیش آماده استصفحه ۱۴ کتاب درسی

می‌دانیم همه‌ی نیازهای دانه برای رشد از پیش اندیشیده، و در طبیعت آفریده شده است. غذای دانه از قبل در خاک آماده شده است. باد، ابرها را از بالای دریاها به سوی مزرعه می‌آورد و آب مورد نیاز دانه را فراهم می‌کند. خورشید نیز نور و گرمای مورد نیاز آن را تأمین می‌کند.

هنگامی که دانه در دل خاک جای می‌گیرد و آب بر آن جاری می‌شود، جوانه می‌زند، خاک را با قدرت می‌شکافد و کم‌کم به سبزه‌ی شادی‌آفرین و باطراوت تبدیل می‌شود.

جالب است بدانید فاصله‌ی خورشید و زمین نیز بسیار دقیق و حساب شده است. اگر فاصله‌ی زمین تا خورشید زیاد بود، گیاهان به خاطر سرما از بین می‌رفتند و اگر این فاصله کم بود از گرمای زیاد می‌سوختند.

پرسش درس همین است: این نظم و هماهنگی نشانه‌ی چیست؟

اگر دو خدا بودصفحه ۱۵ کتاب درسی

فکر می‌کنید اگر دو یا چند خدا جهان را اداره می‌کرد، این هماهنگی به وجود می‌آمد؟ فرض کنید دو خدا تصمیم داشتند جهان را اداره کنند! یکی می‌خواست خورشید را از مشرق بیاورد، امّا دیگری می‌خواست طلوع خورشید را از مغرب قرار بدهد! یکی تصمیم می‌گرفت هر سال ۱۲ ماه داشته باشد و دیگری سه ماه دیگر به آن اضافه می‌کرد!

هماهنگی را کجا می‌بینید؟تدبّر کنیمصفحه ۱۶ کتاب درسی

1. به تصویر چرخه‌ی آب دقّت کنید. چه هماهنگی‌هایی در اجزای آن می‌بینید؟

   پاسخ: خورشید آب دریا را بخار می‌کند، باد ابر را به سوی کوه می‌برد، باران و برف می‌بارد، رود از کوه به دشت و دوباره به دریا برمی‌گردد. هیچ حلقه‌ای جا نمی‌افتد و آب تمام نمی‌شود.

2. به ضربان قلب و تپش‌های آن دقّت کنید. چه هماهنگی‌هایی میان قلب و دستگاه تنفّس هست؟

   پاسخ: شش‌ها اکسیژن هوا را می‌گیرند و قلب همان خون را در بدن پخش می‌کند؛ وقتی می‌دویم هر دو با هم تندتر کار می‌کنند. اگر یکی تند و دیگری کند کار می‌کرد، بدن از کار می‌افتاد.

نشانه‌ها در خودِ شماتدبّر کنیمصفحه ۱۷ کتاب درسی

1. با توجّه به معنای آیه، از این هماهنگی‌ها چه نتیجه‌ای می‌گیرید؟

   پاسخ: که این همه نظم، تصادفی نیست و سازنده‌اش یکی است — و برای دیدن این نشانه‌ها لازم نیست دور برویم؛ یکی از آنها خودِ بدن ماست.

دو سرمربّی، دو فرماندهایستگاه خلّاقیتصفحه ۱۷ کتاب درسی

کتاب می‌خواهد یکی از این دو مورد را به صورت نمایش خلّاق در کلاس بازی کنید و ببینید در هر کدام چه اتّفاقی می‌افتد: «یک تیم ورزشی دو سرمربّی داشته باشد» و «یک لشکر، دو فرمانده داشته باشد».

همان چیزی که در نمایش پیش می‌آید — دستورهای متضاد و بی‌نظمی — همان چیزی است که آیه‌ی سوره‌ی انبیاء درباره‌ی جهان می‌گوید.

مورچه‌ها چه می‌دانندبا خانوادهصفحه ۱۹ کتاب درسی

مورچه‌ها قوی‌ترین حیوانات خشکی هستند؛ چرا که می‌توانند چند برابر وزن خود، بار حمل کنند. مطالعه در زندگی مورچه‌ها دانشمندان را به شگفتی واداشته است. وقتی آنها انبار غذای بعضی از مورچه‌ها را بررسی کردند، با کمال تعجّب دیدند آنها دانه‌های جمع‌آوری شده را به طور دقیق و منظّم در کنار هم قرار می‌دهند.

مورچه‌ها دانه‌های گندم را از وسط به دو نیم می‌کنند تا هنگامی که رطوبت به آنها می‌رسد، سبز نشود؛ ولی دانه‌های خربزه را به چهار قسمت تقسیم می‌کنند؛ زیرا می‌دانند که دانه‌ی خربزه اگر به دو نصف تقسیم شود، باز هم قابلیت سبز شدن دارد و به محض تماس با آب، رشد خواهد کرد و لانه‌ی مورچه‌ها را از بین خواهد برد.

1. چه هماهنگی‌های دیگری در زندگی حیوانات می‌شناسید؟ مثال بزنید.

   پاسخ: کوچ پرندگان که هر سال در یک فصل و به یک مسیر انجام می‌شود، خانه‌سازی زنبور عسل با خانه‌های شش‌ضلعی، و تار تنیدن عنکبوت — هیچ‌کدام را کسی به آنها یاد نداده است.