درس 5: گل صد برگ

بهترین بنده‌ی خداصفحه ۳۳ کتاب درسی

خدای مهربان بر او سلام می‌فرستد. فرشتگان آسمان بر او سلام می‌فرستند. مسلمانان در سراسر زمین بر او سلام می‌فرستند. او دوست‌داشتنی‌ترین دوست خدا و بهترین بنده‌ی اوست.

نام زیبایش، مشهورترین نام عالم است؛ محمّد. در تمام نمازهایمان نام او را می‌بریم. هرگاه نامش را می‌شنویم، قلبمان شاد می‌شود و بر او و خانواده‌ی پاکش درود می‌فرستیم.

تک‌تک گفتارهایش شنیدنی، یک‌یک رفتارهایش دیدنی و لحظه‌لحظه‌ی زندگی‌اش لبریز از زیبایی است. گوشه‌هایی از زندگی زیبایش را به تماشا می‌نشینیم.

خدا را بسیار دوست داشتصفحه ۳۳ کتاب درسی

• تمام کارهایش را با نام خدا آغاز می‌کرد؛ وقتی کارش را به پایان می‌رساند، خدا را شکر می‌کرد.
• در برابر دستور خداوند همیشه تسلیم بود و می‌فرمود: «همیشه و همه‌جا فرمان خدا بر هر چیزی مقدّم است.»
• با اشتیاق تمام، چشم انتظار رسیدن وقت نماز بود و می‌فرمود: «نماز، نور چشم من است.»
• هرگاه وقت نماز می‌رسید، به بلال می‌گفت: «ای بلال اذان بگو و ما را با اذان گفتن خوشحال کن.»
• به قرآن کریم علاقه‌ی زیادی داشت و آن را با صدایی زیبا می‌خواند؛ شب‌ها قبل از اینکه بخوابد، بعضی از سوره‌ها را می‌خواند.

تمیز و آراسته بودصفحه ۳۴ کتاب درسی

• به بهداشت و سلامت بدن اهمّیت می‌داد؛ لباس‌هایش همیشه پاکیزه بود و می‌فرمود: «تا می‌توانید پاکیزه باشید. پاکیزگی از پایه‌های دین اسلام است.»
• پیش از غذا و بعد از غذا دست‌هایش را می‌شُست؛ غذای داغ نمی‌خورد و در آن فوت نمی‌کرد.
• برای خشک کردن دست و صورت، حوله‌ای مخصوص داشت.
• بعد از غذا و پیش از خواب و بعد از بیدار شدن مسواک می‌زد؛ حتّی در مسافرت‌ها نیز مسواکش را با خود می‌بُرد. می‌فرمود: «مسواک زدن قبل از نماز، ثواب نماز را هفتاد برابر می‌کند.»
• آن‌قدر خوشبو بود که هرگاه از جایی می‌گذشت، مردمی که به آنجا می‌رسیدند، می‌گفتند: «پیامبر خدا از اینجا عبور کرده است.»
• هرگاه می‌خواست از خانه بیرون برود، به آینه نگاه می‌کرد و موهایش را شانه می‌زد و می‌فرمود: «خدا دوست دارد وقتی به دیدار برادرانمان می‌رویم، تمیز و آراسته باشیم.»

بسیار باادب بودصفحه ۳۶ کتاب درسی

• در سلام کردن از همه پیشی می‌گرفت.
• خوش‌رو بود و می‌فرمود: «خوش‌رویی کینه را از دل می‌بَرد.»
• وقتی با کسی دست می‌داد، دستش را زود عقب نمی‌کشید.
• وقتی برای چند نفر صحبت می‌کرد، نگاهش را میان همه تقسیم می‌کرد.
• به عهد و پیمان خود وفا می‌کرد؛ اگر با کسی وعده‌ی ملاقات داشت، سر موقع به آنجا می‌رفت.
• با کسی قهر نمی‌کرد و هرگاه با خبر می‌شد عدّه‌ای با هم قهرند، برای آشتی دادن آنها تلاش می‌کرد؛ می‌فرمود: «دو مسلمان نباید بیشتر از سه روز با هم قهر باشند.»
• اگر کسی از ایشان عذرخواهی می‌کرد، زود عذرش را می‌پذیرفت.
• در برابر خوبی‌ها تشکّر می‌کرد. تشکّر کردنش گاه با هدیه، گاه با لبخند و گاه با دعا کردن برای او همراه می‌شد.
• هرگاه سوار بر حیوانی بود و در مسیر پیاده‌ای را می‌دید، او را سوار می‌کرد.
• هنگام مسافرت در آخر کاروان حرکت می‌کرد تا اگر کسی از کاروان جا مانده است به او کمک کند.

به علم و دانش بسیار اهمّیت می‌دادصفحه ۳۷ کتاب درسی

• از همنشینی با کسانی که گفت و گوی علمی می‌کردند، شادمان می‌شد.
• به اسیران جنگ بدر گفت: «هرکدام از شما که به ده نفر خواندن و نوشتن بیاموزد، آزاد می‌شود.»
• می‌فرمود: «از گهواره تا گور دانش بجویید.»
• مردم را به پُرسش تشویق می‌کرد و می‌گفت: «دانش مانند گنج است و کلید آن پرسش است.»
• به کسانی که در جلسات علمی حاضر می‌شدند، توصیه می‌کرد: «یادداشت بردارید و دانش را با نوشتن نگه دارید.»
• سفارش می‌کرد که مسلمانان، دیگر زبان‌های مورد نیاز را بیاموزند.

به درختان و حیوانات توجّه داشتصفحه ۳۷ کتاب درسی

• درخت‌های بسیاری می‌کاشت و مردم را به درخت‌کاری سفارش می‌کرد: «هرکس درختی را بکارد تا این درخت باقی است، خداوند به او پاداش می‌دهد.»
• به مردم سفارش می‌کرد که برای چیدن میوه به شاخه‌ها سنگ نزنند.
• اجازه نمی‌داد برای سرگرمی و نشاط، حیوانات را به جان یکدیگر بیندازند یا برای تمرین تیراندازی، حیوانی را هدف قرار دهند.
• می‌فرمود: «اگر سوار بر مَرکب از کنار آبی می‌گذرید، مرکب را کنار آب ببرید تا اگر تشنه است بنوشد.»
• «هنگام دوشیدن شیر، ناخن‌هایتان را بگیرید تا حیوان اذیت نشود. تمام شیر را ندوشید و مقداری هم برای بچّه‌اش بگذارید.»
• اگر کسی حیوانی را برای مدّتی طولانی با بارش رها می‌کرد به او می‌فرمود: «اگر کار داری، بار آن را پایین بگذار تا حیوان استراحت کند.»

مَرکب

چهارپایانی که بر آن سوار می‌شوند، مانند اسب، شتر و …

رحمتی برای جهانیانتدبّر کنیمصفحه ۳۸ کتاب درسی

1. چه ارتباطی میان مفهوم این آیه و آنچه در درس خواندیم، هست؟

   پاسخ: آیه می‌گوید رحمت او برای «جهانیان» است، نه فقط برای مسلمانان — و درس همین را نشان می‌دهد: مهربانی‌اش به اسیر جنگی، به همسایه، به درخت و حتّی به حیوانِ باربر هم می‌رسید.

2. گفت‌وگو کنید) کدام‌یک از رفتارهای پیامبر تأثیر بیشتری در شما داشته است؟ چرا؟

   پاسخ: پاسخ یگانه‌ای ندارد؛ یکی از رفتارها را انتخاب کنید و بگویید در کدام موقعیتِ زندگی خودتان به کار می‌آید.

مثل دریا، همیشه بخشندههمخوانی کنیمصفحه ۳۹ کتاب درسی

من هم دوست دارم مانند پیامبر باشمبه کار ببندیمصفحه ۴۰ کتاب درسی

کتاب چهار کارت می‌دهد و از شما می‌خواهد جمله‌ها را با تصمیم خودتان کامل کنید. نمونه‌ی پاسخ‌ها اینهاست، امّا جمله‌ی خودتان بهتر است:

صفحه‌ی ۴۱ یک جدول رنگ‌آمیزی دارد: ویژگی‌های انسان خوب را رنگ کنید تا جمله‌ی پنهان پیدا شود — «آفرین بر بچّه‌های … پیرو حضرت محمّد صلّی‌الله‌علیه‌وآله».