درس 14: بزرگ مرد تاریخ

نیمه‌ی خردادصفحه ۹۹ کتاب درسی

تلویزیون یکی یکی، عکس‌ها و فیلم‌هایی از زندگی امام خمینی را نشان می‌دهد. هر سال همین که به نیمه‌ی خردادماه نزدیک می‌شویم، صحنه‌هایی از زندگی امام خمینی نمایش داده می‌شود.

میلیون‌ها نفر با چشم‌های اشکبار، امام خمینی را تشییع می‌کنند و یک صدا فریاد می‌زنند: «عزاست امروز، روز عزاست امروز / خمینی بت‌شکن، پیش خداست امروز».

از پدرم می‌پرسم: «چرا مردم این‌قدر امام خمینی را دوست دارند؟ مگر امام خمینی چه کرده بود؟» پدرم، که غرق تماشای چهره‌ی امام است، چند لحظه مکث می‌کند؛ نگاهش را از تلویزیون برمی‌دارد و می‌گوید: «سؤال جالب و دقیقی پرسیدی!»

تشییع

همراهی افراد با جنازه از یک مکان تا محلّ دفن آن

سال‌های پیش از انقلابصفحه ۹۹ کتاب درسی

«فرزندم! سال‌های قبل از انقلاب اسلامی، سال‌های سخت و غم‌انگیزی بود. با این همه منابع نفتی و گازی و ثروت‌های بی‌شمار خدادادی که سرزمین عزیزمان دارد، کشوری فقیر و محروم بودیم. قدرت‌های بزرگ و زورگو ثروت ما را می‌بردند و به دانشمندان ما اجازه‌ی پیشرفت علمی نمی‌دادند.»

از پدرم پرسیدم: «پیشرفت علمی به نفع کشور و همه‌ی مردم است؛ چرا شاه جلوی آن را می‌گرفت؟» پدرم سرش را تکان داد و گفت: «شاه و مزدورانش همیشه می‌گفتند ایرانی‌ها توانایی انجام دادن کارهای بزرگ را ندارند و نمی‌توانند مستقل باشند. ما همیشه باید به قدرت‌ها وابسته باشیم! شاهِ خیانتکار همواره از آمریکا و قدرت‌های جهانی دستور می‌گرفت و استقلال ما به ضرر آن قدرت‌ها بود.»

«شاه حتّی اجازه نمی‌داد احکام اسلامی در جامعه اجرا شود؛ نماز جمعه در بیشتر شهرها برپا نمی‌شد و کتاب‌ها و نشریات دینی مفید بسیار کم منتشر می‌شد. در رادیو و تلویزیون از دین اسلام و آموزه‌های قرآن خبری نبود و به عالمان بزرگ دینی اجازه‌ی حضور در این مراکز را نمی‌دادند. عزاداری‌هایی که آگاهی مردم را افزایش می‌داد، ممنوع بود. به ارزش‌های دینی توجّهی نمی‌شد و به‌جای معرّفی حجاب و ارزش‌های اخلاقی، فساد و بی‌حجابی تبلیغ می‌شد.»

آنها که دلشان برای دین و کشور می‌سوخت از ته دل آرزو می‌کردند ای کاش فردی پیدا می‌شد که با الگو گرفتن از پیامبران و امامان عزیز، رهبری آنان را برعهده گیرد و حکومت ظالم را سرنگون کند.

سال ۱۳۴۲صفحه ۱۰۱ کتاب درسی

سال هزار و سیصد و چهل و دو بود که عالِمی بزرگ و دلیر با یاری خدا و حمایت مردم به پا خاست و پرچم قیام را بر دوش نهاد؛ نامش روح‌الله خمینی بود.

او بسیار با ایمان، آگاه و شجاع بود و از شاه و ابرقدرت‌های جهان ترسی نداشت. مردم ایران به ندای امام پاسخ دادند و همه‌ی قشرهای جامعه مخصوصاً جوانان چون رودی خروشان به یاری او آمدند.

امام خمینی پس از پانزده سال مبارزه، با سرنگون کردن حکومت شاه، بهار ایمان، عزّت، آزادی و آزادگی را به ایران و ایرانیان هدیه داد. برای همین است که در روزهای پرشور انقلاب یک صدا فریاد می‌زدیم: «روح منی خمینی، بت‌شکنی خمینی».

شجاعت و مبارزه با طاغوتبرایم بگوصفحه ۱۰۱ کتاب درسی

1. هر یک از این ویژگی‌های امام خمینی — شجاعت و مبارزه با طاغوت — شما را به یاد کدام امام یا پیامبر می‌اندازد؟ چرا؟

   پاسخ: مبارزه با طاغوت، یاد حضرت موسی علیه‌السّلام و ایستادنش در برابر فرعون را زنده می‌کند؛ و شجاعت، یاد امام حسین علیه‌السّلام را که در برابر یزید تسلیم نشد. هر دو در برابر قدرتی بزرگ‌تر از خود ایستادند و به خدا تکیه کردند.

بر ستمگران تکیه نکنیدتدبّر کنیمصفحه ۱۰۲ کتاب درسی

1. این آیه به کدام ویژگی امام خمینی اشاره می‌کند؟

   پاسخ: به استقلال‌خواهی او: اینکه نه به شاه تکیه کرد و نه به قدرت‌های بزرگ جهانی، و همان چیزی را گفت که آیه می‌گوید.

2. ببین و بگو) چه ارتباطی میان تصویر و جمله‌ی امام درباره‌ی اسرائیل — «اسرائیل باید از بین برود» — وجود دارد؟

   پاسخ: تصویر، کودکان فلسطینی را در برابر سربازان مسلّح نشان می‌دهد. جمله‌ی امام از همین ستم می‌آید: او دفاع از مردم مظلوم را وظیفه می‌دانست، نه سیاستِ روز.

خاطره‌هایی از زندگی امامبررسی کنیدصفحه ۱۰۳ کتاب درسی

• امام همیشه به من می‌گفتند: «در ساعت تفریح، درس نخوانید و در ساعت درس خواندن، تفریح نکنید؛ هر کدام در جای خود.» ایشان گفتند: «از زمان کودکی یاد ندارم که هیچ وقت ساعت این دو را با هم عوض کرده باشم.»
• اطرافیان امام خمینی درباره‌ی قرآن خواندن ایشان می‌گفتند: امام خمینی هر روز چند مرتبه قرآن می‌خواندند؛ معمولاً بعد از نماز صبح و قبل و بعد از نمازهای روزانه قرآن می‌خواندند. ایشان در هر فرصتی که بین کارهای روزانه‌شان پیش می‌آمد، نیز قرآن قرائت می‌کردند.
• نزدیک به سیصد تا چهارصد خبرنگار اطراف منزل امام جمع شده بودند. تختی گذاشتند و امام روی آن نشستند. تمام دوربین‌ها کار می‌کرد. دو سه سؤال از امام شد که صدای اذان ظهر شنیده شد. امام بلند شدند و محل را ترک کردند و فرمودند: «وقت نماز ظهر می‌گذرد.» تمام حاضران متعجّب شدند. کسی از امام خواهش کرد چند دقیقه‌ای صبر کنید تا حدّاقل چهار پنج سؤال دیگر بشود. امام با قاطعیت فرمودند: «به هیچ وجه نمی‌شود» و رفتند.
• امام ورزش را دوست داشت؛ ولی رشته‌ی ورزشی خاصّی را ترجیح نمی‌داد؛ از کودکی تمرین‌های ورزشی را انجام می‌داد. امام تا اواخر عمر خود روزی یک ساعت‌ونیم پیاده‌روی می‌کرد و حرکت‌های ورزشی را به‌راحتی انجام می‌داد و مرتّب حرکاتی را که پزشکان تجویز کرده بودند انجام می‌داد.

1. هر یک از این خاطره‌ها به کدام ویژگی امام اشاره می‌کند؟

   پاسخ: نظم و مدیریت وقت؛ اُنس با قرآن؛ اوّل بودن نماز بر هر کار دیگر؛ و اهمّیت دادن به سلامت و ورزش.

2. کدام‌یک از این خاطره‌ها با این پیام قرآنی ارتباط دارد: «فَاقرَؤوا ما تَیَسَّرَ مِنَ القُرآنِ» — به هر اندازه که می‌توانید قرآن بخوانید (مزّمّل، ۲۰)؟

   پاسخ: خاطره‌ی دوم؛ امام در هر فرصتی، هر اندازه که می‌توانست، قرآن می‌خواند.

3. ایستگاه فکر) مقام معظّم رهبری فرموده‌اند: «عشق به امام خمینی، عشق به همه‌ی خوبی‌هاست.» چرا مردم رهبری امام خمینی را پذیرفتند؟

   پاسخ: چون آنچه می‌گفت، خودش انجام می‌داد؛ ساده زندگی می‌کرد؛ از قدرت‌ها نمی‌ترسید؛ و دنبال منفعت خودش نبود. مردم در او همان خوبی‌هایی را دیدند که در امامان خوانده بودند.

تو آمدیهمخوانی کنیمصفحه ۱۰۶ کتاب درسی

با خانواده: با کمک اعضای خانواده و مطالبی که در این درس از زندگی امام خمینی یاد گرفتید، ایشان را در چند جمله توصیف کنید.