درس 8: جست‌و‌جو کنیم و بسازیم

چگونه می‌توانیم آینه‌ای تخت، فرورفته و برآمده بسازیم؟فعّالیتصفحه ۷۱ کتاب درسی

این درس فقط چهار صفحه است و یک کار دارد: ساختنِ آینه‌ای که هر سه شکل را بگیرد.

وسایل لازم: یک لوله‌ی پلاستیکی یا مقوّایی، پوش‌برگ، چند حلقه کش، بادکنک، نخ و قیچی.

پوش‌برگ یعنی زرورق کادویی یا روکش آلومینیمی ساندویچ — همان که سطح براق و بازتاب‌دهنده را می‌سازد.

روش ساختصفحه ۷۲ کتاب درسی

1. ۱سر بادکنک را ببُرید و به کمک دوست خود بادکنک را بکشید و با آن روی یک طرف دهانه‌ی لوله را بپوشانید.
2. ۲با پوش‌برگ روی دهانه‌ی دیگر لوله را بپوشانید.
3. ۳حلقه‌های کش را دولا کنید و دورِ پوش‌برگ بیندازید.
4. ۴لبه‌های پوش‌برگ را به‌آرامی بکشید تا سطح آن صاف و بدون چروک شود. حالا لبه‌های اضافی آن را قیچی کنید. آینه‌ی شما آماده است.

تا وقتی سطح صاف و بدون چروک نشده، آینه نور را منظّم بازتاب نمی‌دهد و تصویر به هم می‌ریزد. صاف کردنِ پوش‌برگ خودش بخشی از آزمایش است.

سه آینه با یک وسیلهفعّالیتصفحه ۷۳ کتاب درسی

1. ۱آینه را روبه‌روی صورت خود بگیرید و تصویر خود را در آن ببینید. این حالتِ تخت است.
2. ۲آینه را در فاصله‌ی کمتر از ۱۰ سانتی‌متری چشم خود نگه دارید. از دوست خود بخواهید بادکنک را به طرف بیرون بکشد. تصویر شما چه تغییری می‌کند؟ با حالت قبلی چه تفاوت‌هایی دارد؟
3. ۳آینه را در فاصله‌ی بیشتر از ۱۵ سانتی‌متری از چشم خود نگه دارید. بادکنک را کمی به سمت داخل فشار دهید. تصویر شما چه تغییری می‌کند؟

1. الف) کشیدن بادکنک به بیرون و فشار دادن آن به داخل، آینه را به کدام شکل درمی‌آورد؟

   پاسخ: کشیدن به بیرون سطح را برآمده می‌کند و فشار دادن به داخل آن را فرورفته. مشاهدات خودتان را بنویسید و با ویژگی‌هایی که در درس هفتم برای هر آینه ثبت کرده بودید مقایسه کنید.

گزارش کارصفحه ۷۴ کتاب درسی

با استفاده از آینه‌ای که ساخته‌اید، تصویر چند جسم مختلف را در هر سه حالت آینه — تخت، فرورفته و برآمده — ببینید.

نتیجه‌ی مشاهده‌های خود را به‌صورت نقّاشی یا روزنامه‌ی دیواری به کلاس گزارش دهید.

همان جسم را در هر سه حالت ببینید، نه سه جسم متفاوت را در سه حالت؛ وگرنه معلوم نمی‌شود تفاوت از آینه بوده یا از جسم.