درس 2: جمع و تفریق
صفحه ۲۳ تا ۲۵ کتاب درسی
سه راه برای یک جوابفعّالیتصفحه ۲۳ کتاب درسی
سه بند، سه ابزار: رسم شکل (مثلثها و دایرههای چاپشده)، محور ۰ تا ۲۰، و چوبخط. عددها عمداً همانهاییاند که جوابشان از ۱۰ میگذرد.
با رسم شکل) ۴+۷، ۶+۶، ۱۲−۸، ۱۴−۷
پاسخ: ۱۱، ۱۲، ۴، ۷
با محور) ۱۶−۸، ۹+۹، ۱۵−۷، ۷+۸
پاسخ: ۸، ۱۸، ۸، ۱۵
با چوبخط) ۵+۶، ۷+۶، ۸+۸، ۷+۷
پاسخ: ۱۱، ۱۳، ۱۶، ۱۴
پرسش پایان صفحه از خودِ کتاب: «برای پیدا کردن حاصل جمع و یا تفریق دو عدد یک رقمی راههای مختلفی وجود دارد. راه مورد علاقه شما کدام است؟»
از هر روشی که میخواهیدکار در کلاسصفحه ۲۴ کتاب درسی
هشت عبارت ستونی، بدون اینکه راه تعیین شده باشد: «روش خود را با روش دوستانتان مقایسه کنید.»
۸+۹، ۷+۵، ۱۲−۹، ۱۴−۶
پاسخ: ۱۷، ۱۲، ۳، ۸
۶+۹، ۷+۶، ۱۷−۸، ۱۹−۹
پاسخ: ۱۵، ۱۳، ۹، ۱۰
رنگ کن، خط بزنفعّالیتصفحه ۲۴ کتاب درسی
با رنگ کردن مربّعها و یا خط زدن مربّعهای رنگ شده: ۷+۹، ۱۸−۹، ۱۷−۹
پاسخ: ۱۶، ۹، ۸
دو نوار دهتایی کنار هم چاپ شدهاند، پس جمعی که از ۱۰ میگذرد خودش دیده میشود: نوار اوّل پر میشود و باقی به نوار دوم میرود.
جدولهای جمع و تفریقکار در کلاسصفحه ۲۵ کتاب درسی
دو جدول: یکی جمع با سطر و ستون ۵ تا ۹، و یکی تفریق با ستونهای ۵ تا ۹ و سطرهای ۱۵ تا ۱۹. زیر جدول محور ۰ تا ۲۰ هست: «میتوانید از محور زیر کمک بگیرید.»
خانههای رنگیِ قطر جدول جمع، جمعهای دوقلواند: ۵+۵، ۶+۶، ۷+۷، ۸+۸ و ۹+۹.
دلیلِ کلّ این صفحه، جملهی رنگیِ صفحهی پیش است: «برای جمع و تفریق کردن عددهایی که بیشتر از یک رقم دارند، نیاز دارید که جمع و تفریق اعداد یکرقمی را باسرعت انجام دهید. بهتر است با تمرین کردن آنها را به خاطر بسپارید.»
تمرین صفحهی ۲۵تمرینصفحه ۲۵ کتاب درسی
۱) بیشترین و کمترین عدد یک رقمی، و بیشترین و کمترین حاصلجمع دو عدد یک رقمی.
پاسخ: بیشترین عدد یک رقمی ۹ و کمترین ۰. جدول اوّل: ۰+۰=۰، ۰+۱=۱، ۱+۱=۲؛ جدول دوم: ۷+۹=۱۶، ۸+۹=۱۷، ۹+۹=۱۸. پس کمترین حاصلجمع ۰ و بیشترین ۱۸ است.
۲) امین ۹ صفحه از یک کتاب را خوانده است. او در این هفته ۸ صفحهی دیگر را خواند. یعنی چند صفحه از کتاب را خوانده است؟
پاسخ: ۱۷ صفحه.
۳) ریحانه ۱۴ تخممرغ جمع کرد. مادرش برای شام ۶ تخممرغ استفاده کرد. چند تخممرغ باقیمانده است؟
پاسخ: ۸ تخممرغ.
پنج راه برای ۶+۷خلّاق باشصفحه ۲۵ کتاب درسی
«آقای بهرامی از دانشآموزان خواست جواب جمع ۶+۷ را به دست آورند.» و بعد پنج بچّه پنج راه میگویند — این کادر تمامِ پیام درس است.
- علی: ۷ همان ۵ و ۲ است و ۶ هم ۵ و ۱ است. پس ۶+۷ را میتوان به صورت ۱+۵+۲+۵ گفت. ۵ و ۵ میشود ۱۰، پس جواب ۱۳ است.
- محسن: ۳ تا از روی ۶ برمیدارم و به ۷ میدهم تا یک دستهی ۱۰ تایی درست شود. حالا این ۱۰ را با ۳ تایی که از ۶ باقی مانده جمع میکنم.
- مجید: ۴ تا از روی ۷ برمیدارم و به ۶ میدهم تا یک دستهی دهتایی درست شود. بعد ۱۰ را با ۳ تایی باقیمانده از ۷ جمع میکنم.
- سعید: از روی جدول عددهای ۱ تا ۱۰۰ ابتدا ۷ را پیدا کردم و ۶ تا بعد از آن را شمردم.
- حسین: با پدرم جمعهای دوقلو را تمرین کردم و میدانم ۶+۶ میشود ۱۲، پس اگر یکی به ۱۲ اضافه کنم، جواب ۶+۷ به دست میآید.
«آقای بهرامی از اینکه این تعداد راه حلّ خوب در کلاس مطرح شده بود، خیلی خوشحال شد. شما هم روش حلّ خود را بیان کنید.» — هر پنج راه به ۱۳ میرسند؛ هیچکدام راهِ اصلی نیست.