درس 1: عدد و شمارش
صفحه ۲ تا ۴ کتاب درسی
توپها را چطور بشماریم؟فعّالیتصفحه ۲ کتاب درسی
فصل با یک تصویر شروع میشود: مشتی توپ فوتبال که نامرتّب کنار هم ریختهاند. پرسش ساده است — «در شکل روبهرو چند توپ است؟» — ولی درست همینجا دو اشتباه پیش میآید: یک توپ دو بار شمرده میشود، یا از روی یکی پریده میشود.
کتاب خودش راه را نشان میدهد: «میتوانید روی هر توپ یک علامت بزنید تا در شمارش آنها به اشتباه نیفتید.» و بعد میپرسد اگر به جای تصویر، توپها را در اختیار شما میگذاشتند، چطور میشمردید؟ — همان کار، با کنار گذاشتنِ هر توپِ شمردهشده.
قاعدهی خودِ کتاب: «در شمردن اشیا یا اشکال باید آنها را به ترتیب بشمارید. هر کدام از آنها را فقط یک بار شمارش کنید. آخرین عددی که بیان کردید، تعداد اشیا یا اشکال را نشان میدهد.»
هر شکل چه عددی را نشان میدهد؟کار در کلاسصفحه ۲ کتاب درسی
شش تصویر کنار هم آمده و هر کدام یک عدد را جور دیگری نشان میدهد: چوبخط، انگشتان دست، مثلثهای رنگی، برشهای کیک، چینهها، و میلههای دهتایی و یکی. کارِ درس این است که بچّه ببیند «عدد» به یک شکل چسبیده نیست.
چوبخطهای گوشهی صفحه چه عددی را نشان میدهند؟
پاسخ: ۸. یک دستهی پنجتایی (چهار خط و یک خط روی آنها) و ۳ خط تک؛ ۵ و ۳ میشود ۸.
دو دستی که نشان داده شده چه عددی است؟
پاسخ: ۶. یک دست کامل باز است (۵) و از دست دیگر یک انگشت بالاست.
همین کار را برای کیکها، چینهها و میلهها هم تکرار کنید؛ هر بار بپرسید «این شکل چند تا را نشان میدهد؟»، نه «چه شکلی است؟».
دو نفره: یکی بگوید، یکی چوبخط بکشدفعّالیتصفحه ۳ کتاب درسی
تصویرِ یک باغچهی شلوغ با پنج نوع گل، و زیرش جدولی که برای هر نوع گل یک ستون دارد. «این فعّالیت را دو نفره انجام دهید. یک نفر نام شکلها را بگوید و نفر دوم چوب خط بکشد. در پایان با شمارش چوبخطها، تعداد هر شکل را بنویسید.»
پایین صفحه هم یک جدول شگفتانگیز هست که باید کامل شود — همان جدولی که در هر سطر عددهای ۱ تا ۹ یک بار میآیند.
چوبخط راهِ شمردنِ چیزهایی است که نمیشود جابهجایشان کرد. گلهای یک تصویر را نمیشود کنار گذاشت، ولی برای هر کدام میشود یک خط کشید.
تمرین صفحهی ۴تمرینصفحه ۴ کتاب درسی
۱) هر شکل چه ساعتی را نشان میدهد؟
پاسخ: در هر سه ساعت عقربهی بلند روی ۱۲ ایستاده، پس هر سه سرِ ساعتاند و فقط باید دید عقربهی کوتاه روی چه عددی است. در ساعت وسط عقربهی کوتاه روی ۹ است: ساعت ۹.
۲) با خطکش عددهای مثل هم را به هم وصل کنید.
پاسخ: ردیف بالا با شکل لاتین نوشته شده و ردیف پایین با شکل فارسی؛ ۶ به ۶، ۲ به ۲، ۴ به ۴ و همینطور تا آخر. یک عدد، دو جور نوشتن.
۳) در جای خالی عدد مناسب بنویسید: ۷ … ۱۰ و … ۳ … ۵ …
پاسخ: ردیف اوّل ۷، ۸، ۹، ۱۰ و ردیف دوم ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶.
کدام گلها بیشترند؟حدس بزنصفحه ۴ کتاب درسی
دو کادر کنار هم: در یکی گلهای صورتی و در دیگری گلهای زرد. کتاب میگوید «بدون شمردن بگویید در کدام شکل تعداد گلها بیشتر است؟» — یعنی اوّل چشم، بعد شمارش.
حالا بشمارید؛ حدستان درست بود؟
پاسخ: گلهای صورتی ۷ تا و گلهای زرد ۹ تا هستند. پس عبارت اینطور کامل میشود: ۷ < ۹.
کتاب میخواهد این عبارت را از دو طرف بخوانید: «۷ کمتر از ۹ است» و «۹ بیشتر از ۷ است». یک نشانه، دو جمله.