درس 13: آهن ربای من

آهن‌ربای منهشدارصفحه ۹۳ کتاب درسی

درس با جمله‌ی خودِ بچّه شروع می‌شود: من یک آهن‌ربا دارم؛ با آهن‌ربا کارهای جالبی می‌شود انجام داد. تمام این درس با همان یک آهن‌ربای شخصی پیش می‌رود، پس هر دانش‌آموز باید آهن‌ربای خودش را داشته باشد.

مراقب باشید آهن‌ربا را کنار تلویزیون، رایانه، تلفن همراه و کارت پول نگذارید.

آهن‌ربای عجیب منگفت‌وگو کنیدصفحه ۹۴ کتاب درسی

یک روز وقتی داشتم با آهن‌ربایم بازی می‌کردم، فهمیدم که بعضی چیزها به آهن‌ربا می‌چسبند و بعضی چیزها نمی‌چسبند.

شما هم با آهن‌ربای خود چیزهایی را که به آن می‌چسبند پیدا کنید و با هم‌کلاسی‌هایتان درباره‌ی آن گفت‌وگو کنید.

1. الف) چه چیزهایی از کلاس به آهن‌ربا چسبیدند و چه چیزهایی نچسبیدند؟

   پاسخ: گیره‌ی کاغذ، میخ، قیچی و پایه‌ی فلزی میز چسبیدند؛ مداد، پاک‌کن، کاغذ، شیشه و پلاستیک نچسبیدند. فهرست خودتان را بنویسید و ببینید چسبیده‌ها چه شباهتی با هم دارند.

آهن‌رباها یک شکل نیستندصفحه ۹۵ کتاب درسی

امروز همه‌ی بچّه‌ها آهن‌ربای خود را به کلاس آورده‌اند و کنار هم که می‌گذاریم می‌فهمیم آهن‌رباها به شکل‌های متفاوتی ساخته می‌شوند: میله‌ای، نعلی، گرد و صفحه‌ای.

مسابقه‌ی آهن‌رباهابازیصفحه ۹۶ کتاب درسی

بچّه‌ها می‌خواهند بدانند قوی‌ترین آهن‌ربا مالِ چه کسی است. برای اینکه مسابقه عادلانه باشد باید همه یک کار را انجام دهند: مثلاً هر آهن‌ربا چند گیره‌ی کاغذ را پشت سر هم بلند می‌کند.

1. الف) چرا نمی‌شود فقط با نگاه کردن گفت کدام آهن‌ربا قوی‌تر است؟

   پاسخ: چون بزرگ‌تر بودن دلیلِ قوی‌تر بودن نیست. باید امتحان کرد و شمرد.

گیره‌ها را از داخل بطری دربیاوریدصفحه ۹۷ کتاب درسی

علی و امیرحسین می‌خواهند گیره‌ها را از درون یک بطری آب، بدون خالی کردن آبِ آن، خارج کنند. شما چه راه‌هایی پیشنهاد می‌کنید؟

امروز فهمیدم که آهن‌ربا از پشت کاغذ هم گیره‌ی کاغذ را جذب می‌کند. شما هم این آزمایش را با کاغذ، مقوا، صفحه‌ی چوبی، نایلونی و شیشه انجام دهید.

1. الف) آهن‌ربا از پشت کدام‌ها اثر می‌گذارد؟

   پاسخ: خودتان امتحان کنید و فهرست کنید. با استفاده از همین خاصیت می‌توانید در خانه یک نمایش علمی راه بیندازید: گیره را از زیرِ کاغذ با آهن‌ربا راه ببرید.

استفاده‌های آهن‌رباعلم و زندگیصفحه ۹۸ کتاب درسی

امروز هر کدام از بچّه‌ها یک استفاده از آهن‌ربا را برای بقیّه می‌گوید. قطب‌نما و قبله‌نما از آهن‌ربا درست شده‌اند.

1. الف) چگونه می‌توانید نشان دهید که عقربه‌ی قبله‌نما یک آهن‌رباست؟

   پاسخ: آهن‌ربای خودتان را آرام به آن نزدیک کنید؛ عقربه تکان می‌خورد و به آهن‌ربا واکنش نشان می‌دهد.

2. ب) آیا می‌دانید تمام وسایل برقی که می‌چرخند آهن‌ربا دارند؟ چند وسیله نام ببرید.

   پاسخ: چرخ‌گوشت یکی از آن‌هاست؛ پنکه، مخلوط‌کن، ماشین لباسشویی و جاروبرقی هم می‌چرخند.

گاهی جذب می‌کنند و گاهی…ایستگاه فکرصفحه ۹۹ کتاب درسی

امروز وقتی با آهن‌رباها بازی می‌کردم فهمیدم که آهن‌رباها گاهی یکدیگر را جذب می‌کنند و گاهی… . کتاب جمله را عمداً تمام نمی‌کند؛ شما هم آزمایش کنید تا کشف کنید.

دو آهن‌ربا را از یک سر به هم نزدیک کنید، بعد یکی را برگردانید و دوباره امتحان کنید.

1. الف) آیا قدرت آهن‌ربا در همه‌ی قسمت‌هایش یکسان است؟ چگونه می‌توانیم بفهمیم کدام قسمت قوی‌تر است؟

   پاسخ: نه. آهن‌ربا را داخل یک ظرف گیره‌ی کاغذ ببرید و بیرون بیاورید؛ گیره‌ها در دو سرِ آن بیشتر جمع می‌شوند تا در وسط.

هدف از این آزمایش، آموزش نام‌گذاری قطب‌های آهن‌ربا نیست؛ فقط دیدن اینکه دو سرِ آهن‌ربا با هم فرق دارند.