تمرین و روان خوانی پایان آموزش نشانه‌ها (1)

چرا این دو صفحهصفحه ۷۸ کتاب درسی

پانزده درس گذشته هر کدام یکی دو نشانه آورده‌اند و هر بار نوارِ پایین صفحه بلندتر شده است. این دو صفحه جای ایستادن و نگاه کردن به عقب است: هیچ نشانه‌ی تازه‌ای ندارد.

کارِ این صفحه‌ها روان‌خوانی است، نه یاد گرفتن — یعنی خواندنِ پیوسته و بی‌مکث، نه رمزگشاییِ حرف‌به‌حرف.

بچّه‌ای که هر کلمه را حرف‌به‌حرف می‌خواند، هنوز کلمه را ندیده؛ روان‌خوانی یعنی چشم کلمه را یک‌جا بردارد.

چطور کار کنیمصفحه ۷۹ کتاب درسی

1. ۱اوّل معلّم یک بار روان و با لحن بخواند.
2. ۲کلاس با هم و همراه انگشت بخواند.
3. ۳هر بچّه یک سطر را تنها بخواند.
4. ۴کلمه‌هایی که گیر می‌کنند جدا نوشته و چند بار تکرار شوند.
5. ۵در پایان، متن یک‌نفس و پیوسته خوانده شود.

بعد از این دو صفحه، کتاب عوض می‌شود: در بخش «آموزش نشانه‌ها (۲)» به‌جای جمله‌های کوتاه، بند و داستان می‌آید.

چه چیزی تا اینجا آموخته شده

تا پایان درس ۱۵، سی و یک نشانه آموزش داده شده است: همه‌ی صداهای کشیده (آ، او، ای)، هر سه صدای کوتاه (اَ، اِ، اُ)، و بیشترِ حرف‌های پرکاربرد.

دو استثنا هم آمده است: «و» که «ـُ» خوانده می‌شود، و «خوا» که «و»یش خوانده نمی‌شود.

آنچه مانده، بیشتر حرف‌های کم‌کاربردند: ص، ذ، ع، ث، ح، ض، ط، غ، ظ — و تشدید.

نشانه‌ی شناخته‌شده، کلمه‌ی ناشناخته

کارِ این دو صفحه سنجیدنِ چیزی است که به آن «انتقال» می‌گویند: آیا بچّه می‌تواند کلمه‌ای را بخواند که تا حالا ندیده، ولی همه‌ی نشانه‌هایش را می‌شناسد؟

بچّه‌ای که فقط کلمه‌های کتاب را می‌خواند، آن‌ها را حفظ کرده است نه خوانده. آزمونِ واقعی، کلمه‌ی تازه است.

برای همین است که در این صفحه‌ها هیچ نشانه‌ی جدیدی نیست: هر چه سخت است، از ترکیب می‌آید نه از تازگی.

اشتباه‌های رایج در این مرحله

• خواندنِ حرف‌به‌حرف به‌جای خواندنِ کلمه.
• جا انداختنِ صدای کوتاه: خواندنِ «دَست» به شکل «دست».
• قاطی کردنِ نشانه‌های هم‌شکل: ب، ت، ن — که فقط نقطه‌شان فرق دارد.
• حدس زدنِ کلمه از روی حرف اوّل، به‌جای خواندنِ تا آخر.

هر چهار مورد با تمرینِ کوتاه و روزانه درست می‌شود، نه با تمرینِ طولانی و هفتگی.