درس 14: هـ ـهـ ـه ه ــ چـ چ
صفحه ۷۰ تا ۷۳ کتاب درسی
مَهتابصفحه ۷۰ کتاب درسی
تصویر: آهویی در حال پریدن، هلال ماه پشت سرش، کوههای برفی زیر پایش. کلمهها: سِتارهها، آهو، کوه، ماه.
متن، پنج سطرِ کوتاه است که آخرش دعا میشود: «بَهبَه چه هَوایی! / چه سِتارههایی! / چه مَهتابِ زیبایی! / ای خُدای مِهرَبان، / آسمان و ماه و سِتارههایَت را دوست دارَم.»
چهار شکلِ «ه» در یک درس میآید؛ سختترین نشانهی فارسی، چون در هر جای کلمه شکل دیگری دارد.
صدها ستارهبا هم بخوانیمصفحه ۷۳ کتاب درسی
درس با متنی به نام «صدها ستاره» بسته میشود — همان آسمانی که در صفحهی ۷۰ باز شده بود.
نوار نشانهها
«هـ ـهـ ـه ه» چهار شکل دارد و هر چهار در عنوان درس نوشته شده است: چسبان در اوّل، چسبان در وسط، چسبان در آخر، و جدا در آخر.
با «چـ چ» — سومین حرف ویژهی فارسی — نوار به سی نشانه میرسد.
«ه» و «ح» یک صدا دارند و دو شکل؛ کتاب «ح» را پنج درس بعد میآورد تا فاصله بیفتد.
کلمههای این درس
- سِتارهها
- آهو
- کوه
- ماه
- مَهتاب
- هَوا
همهی کلمهها از یک صحنهی واحدند: آسمانِ شب.
متنی که دعا میشود
پنج سطرِ درس با تعجّب شروع میشود و با دعا تمام: «بَهبَه چه هَوایی! / چه سِتارههایی! / چه مَهتابِ زیبایی! / ای خُدای مِهرَبان، / آسمان و ماه و سِتارههایَت را دوست دارَم.»
سه سطرِ اوّل جملهی تعجّبیاند و علامتِ تعجّب دارند؛ سطر چهارم ندا است و سطر پنجم خبر. چهار نوع جمله در پنج سطر.
این متن برای خواندن با لحن ساخته شده؛ اگر یکنواخت خوانده شود، نصفش از دست میرود.
تمرینِ صدابگرد و پیدا کن
- کلمهای بگو که «هـ ـهـ ـه ه» در اوّلِ آن باشد.
- کلمهای بگو که «هـ ـهـ ـه ه» در وسطِ آن باشد.
- کلمهای بگو که «چـ چ» در آخرِ آن باشد.
- حالا همان سه کلمه را در کلاس یا در کتاب پیدا کن و نشان بده.
سه جای کلمه — اوّل، وسط، آخر — سه کارِ متفاوتاند؛ بچّهای که فقط اوّلِ کلمه را میشنود، هنوز صدا را کامل نشناخته است.