درس 10: پـ پ ــ گـ گ
صفحه ۵۷ تا ۵۹ کتاب درسی
پَروازصفحه ۵۷ کتاب درسی
کلمهها: پَروانه، پَرَستو، پَر، توپ، هَواپیما.
و چهار سطر که مثل شعر پشت هم میآیند: «پَرِ پَرَستو / پَرِ پَروانه / پَرِ پَرَنده / پَرَنده، پَر، پَر».
این نزدیکترین چیز به بازیِ زبانی در بخش اوّل کتاب است: یک کلمه، پنج بار، با معنای متفاوت.
جَنگَلصفحه ۵۸ کتاب درسی
نشانهی «گـ گ» با جنگل میآید: گُرگ، جَنگَل، گَوَزن.
جملهها: «جَنگَل بُزُرگ اَست.» / «جَنگَل سَبز و زیبا و سَرسَبز اَست.» / «گُرگ و گَوَزن دَر جَنگَل زِندِگی میکُنَند.»
بازیِ زنجیرهی کلمهبازیصفحه ۵۹ کتاب درسی
معلّم کلمهای را میگوید و از دانشآموزی میخواهد که با توجّه به صدای آخرِ آن کلمه، کلمهی جدیدی بسازد. مثلاً معلّم «کتاب» را میگوید و دانشآموز کلمهی «باد» را میسازد؛ و این کار به همین شکل ادامه مییابد.
همان بازیای که بزرگترها با اسمِ شهر بازی میکنند، اینجا با صدا — نه با حرفِ نوشته.
چرا باید از درختان مراقبت کرد؟ببین و بگوصفحه ۵۹ کتاب درسی
الف) در جنگل چه حیواناتی زندگی میکنند؟
پاسخ: گرگ، گوزن، خرس، پرندهها.
ب) چرا باید از درختان مراقبت کرد؟
پاسخ: هوای پاک، سایه، خانهی پرندگان، جلوگیری از سیل. پاسخِ کوتاهِ «چون خوب است» کافی نیست.
کادر «کتابخوانی» این صفحه غیرمعمول است: پایانِ داستانی را که خواندی، به دلخواه تغییر بده.
نوار نشانهها
«پـ پ» و «گـ گ» هر دو از حرفهای ویژهی فارسیاند — در عربی نیستند. با آنها نوار به بیست و سه میرسد.
چهار حرفِ ویژهی فارسی «پ، چ، ژ، گ» است؛ «پ» و «گ» اینجا میآیند، «چ» در درس ۱۴ و «ژ» در درس ۱۵.
کلمههای این درس
- پَروانه
- پَرَستو
- پَر
- توپ
- هَواپیما
- گُرگ
- جَنگَل
- گَوَزن
«پَرِ پَرَستو / پَرِ پَروانه / پَرِ پَرَنده» — سه ترکیب با یک کلمه، برای اینکه گوش صدای «پ» را در جایهای مختلف بشنود.
تمرینِ صدابگرد و پیدا کن
- کلمهای بگو که «پـ پ» در اوّلِ آن باشد.
- کلمهای بگو که «پـ پ» در وسطِ آن باشد.
- کلمهای بگو که «گـ گ» در آخرِ آن باشد.
- حالا همان سه کلمه را در کلاس یا در کتاب پیدا کن و نشان بده.
سه جای کلمه — اوّل، وسط، آخر — سه کارِ متفاوتاند؛ بچّهای که فقط اوّلِ کلمه را میشنود، هنوز صدا را کامل نشناخته است.