درس 4: یک نماز و ده رکوع!

این چه نمازی است؟صفحه ۳۲ کتاب درسی

سینا کتاب هدیه‌های آسمان را در دست گرفته بود و دور اتاق قدم می‌زد. مادربزرگ در گوشه‌ی اتاق نماز می‌خواند. سینا با خود گفت: «هنوز که اذان نگفته‌اند! این چه نمازی است؟» و کنجکاو در گوشه‌ای نشست.

مادربزرگ سوره‌ی حمد را خواند؛ بعد گفت «بسم اللّٰه الرّحمن الرّحیم» و خم شد برای رکوع: «سبحان اللّٰه، سبحان اللّٰه، سبحان اللّٰه». سپس بلند شد و گفت «قل هو اللّٰه احد» و دوباره به رکوع رفت.

تعجّب سینا بیشتر شد: «چرا مادربزرگ سوره‌ی توحید را کامل نخواند؟ چرا دو بار به رکوع رفت؟» مادربزرگ در برابر چشم‌های حیرت‌زده‌ی سینا سه بار دیگر هم به رکوع رفت و هر بار که بلند می‌شد، یک آیه‌ی دیگر از سوره‌ی توحید را می‌خواند.

نماز آیاتداستان درسصفحه ۳۴ کتاب درسی

سینا سراغ مادرش رفت و دید او هم همان‌طور نماز می‌خواند. وقتی نماز مادر تمام شد، پرسید: «مادر جان، چرا شما و مادربزرگ امروز این‌طور نماز خواندید؟ چرا به‌جای دو بار، ده بار به رکوع رفتید؟»

مادر لبخند زد و گفت: «من و مادربزرگ نماز آیات خواندیم. وقتی ماه یا خورشید می‌گیرد، یا حادثه‌ای مانند زلزله رخ می‌دهد، و یا سیل و رعد و برق ترسناک اتّفاق می‌افتد، واجب است نماز آیات بخوانیم. نماز آیات دو رکعت است و در هر رکعت پنج رکوع دارد.»

در این هنگام توجّه سینا و مادر به خبر تلویزیون جلب شد: «بینندگان محترم! از چند دقیقه پیش پدیده‌ی کسوف در آسمان ایران آغاز شده است…»

برای حوادثی مانند سیل و رعد و برق، اگر موجب ترس بیشتر مردم شود، باید نماز آیات بخوانیم.

چگونه خوانده می‌شود؟بررسی کنیدصفحه ۳۶ کتاب درسی

کتاب چهار تعریف می‌آورد و می‌خواهد تعریفِ صحیح را پیدا کنید. تعریف درست این است: نمازی است دو رکعتی که در هر رکعت آن، یک حمد می‌خوانیم و سوره را به پنج قسمت تقسیم می‌کنیم و بعد از هر قسمت به رکوع می‌رویم.

کتاب در پانویس آورده است که نماز آیات در متن، بر اساس نظر مشهور مراجع تقلید آموزش داده شده و نظر برخی مراجع در این باره متفاوت است.

خورشیدگرفتگیِ روزِ ابراهیمایستگاه فکرصفحه ۳۸ کتاب درسی

پیامبر اسلام (ص) پسری به نام ابراهیم داشت. ابراهیم در کودکی از دنیا رفت. پیامبر از مرگ فرزندش بسیار غمگین شد امّا صبر خود را از دست نداد. اتّفاقاً همان روز خورشید گرفت و بعضی از مردم تصوّر کردند که خورشید در مرگ فرزند پیامبر عزادار شده است!

پیامبر که همیشه می‌کوشید مردم را از گمراهی نجات دهد، فرمود: «خورشیدگرفتگی به غم یا شادی ما ربطی ندارد، بلکه نشانه‌ای از نشانه‌های قدرت خدا و نظم جهان است.» سپس به مسلمانان یاد داد که چگونه نماز آیات بخوانند و بزرگی و توانایی خدا را به یاد آورند. پیامبر به آن‌ها آموخت که نماز آیات مانند نماز صبح دو رکعتی است، امّا با آن تفاوت‌هایی دارد.

1. الف) میان نماز صبح و نماز آیات چه تفاوت‌هایی هست؟

   پاسخ: هر دو دو رکعتی‌اند؛ امّا در نماز صبح هر رکعت یک رکوع دارد و در نماز آیات پنج رکوع، و سوره در نماز آیات به پنج قسمت تقسیم می‌شود.