عکاسی
عکاسی بدون دوربین
برای این پایه، دوربین لازم نیست. مهمترین کار عکّاس دوربین گرفتن نیست، انتخاب کردن است: از اینهمه چیزی که جلوی چشم است، کدام یکی داخل قاب بماند.
یک مقوّا بردارید و وسطش یک پنجرهی مستطیل ببُرید. همین میشود قابِ کلاسِ اوّل.
وقتی کودک قاب را جلوی چشمش میگیرد، برای اوّلین بار میفهمد دیدن، انتخاب کردن است.
بازی با قابفعّالیت
- قاب مقوّایی را جلوی چشم بگیرید و در کلاس بچرخید.
- چیزی پیدا کنید که کامل داخل قاب جا شود و آن را برای دوستتان توصیف کنید.
- قاب را نزدیک ببرید، بعد دور کنید؛ ببینید چه چیزی وارد و چه چیزی خارج میشود.
- همان قاب را کج بگیرید و بگویید حالا چه فرقی کرد.
تصویرخوانیتصویرخوانی
«تصویرخوانی» در فهرست فعّالیتهای هنری این پایه آمده و جفتِ همین بازی است: بهجای گرفتن عکس، خواندنِ عکس. یک تصویر جلوی بچّهها بگذارید و بپرسید چه میبینید، چه کسی اینجاست، پیش از این لحظه چه اتّفاقی افتاده بود.
پاسخ درست وجود ندارد، ولی پاسخِ بیدلیل هم قبول نیست: هر کس باید بگوید از کجای تصویر این را فهمیده.
بازیهای دقّت
«بازی سؤالهای دقّتی» در فهرست فعّالیتهای این پایه آمده و درست همان چیزی را تمرین میکند که عکّاسی لازم دارد. یک تصویر یا یک گوشه از کلاس را نشان دهید، بپوشانید، و بپرسید چه چیزهایی آنجا بود.
بازی «شناسایی اشیا با چشم بسته» هم به همین خانواده تعلّق دارد: دیدن، تنها راه شناختن نیست.
هر بار که کودک میگوید «ندیده بودم!»، یک قدم به دیدنِ آگاهانه نزدیکتر شده است.
قاب را کجا بگیریم
- پایین بروید و از ارتفاع چشمِ سوژه نگاه کنید.
- نور از پشتِ سر بهتر است تا از روبهرو.
- نزدیک شوید؛ بیشتر قابهای ضعیف، خیلی دور گرفته شدهاند.
- پسزمینهی شلوغ، سوژه را گم میکند.
همین چهار نکته با دوربین گوشی هم کار میکند؛ اگر گوشی در دسترس بود، بگذارید بچّهها بعد از تمرینِ قاب، چند عکس هم بگیرند و دربارهشان حرف بزنند.
چه چیزی از مدرسه عکس بگیریم
- سایهها در ساعتهای مختلف روز.
- یک گوشهی حیاط، یک بار از نزدیک و یک بار از دور.
- دستهای خودمان در حال کار کردن.
- چیزی که هر روز از کنارش رد میشویم و تا حالا ندیده بودیمش.
آخری از همه مهمتر است: عکّاسی در این پایه بیشتر بهانهی دیدن است تا ثبت کردن.