درس 3: جمع و تفریق

پنج راه، یک جوابفعّالیتصفحه ۱۰ کتاب درسی

این فعّالیت پنج بند دارد و هر بند یک راهِ متفاوت را می‌خواهد. نکته این است که جوابْ یکی است و راه‌ها فرق دارند — بچّه باید ببیند کدام راه برای او سریع‌تر است.

1. ۱با انگشتان: ۴+۳=۷، ۳+۴=۷، ۸−۴=۴، ۷−۵=۲
2. ۲با رسم چوب‌خط: ۷+۸=۱۵، ۶+۶=۱۲
3. ۳با رسم شکل: ۱۲−۷=۵، ۱۴−۸=۶
4. ۴با رنگ کردن مربّع‌ها: ۴+۶+۷=۱۷، ۳+۴+۵+۶=۱۸
5. ۵با محور: ۱۵−۷=۸، ۱۳−۹=۴

جمله‌ی خودِ کتاب: «در کلاس اوّل دبستان روش‌های مختلفی را برای پیدا کردن حاصل جمع و تفریق یاد گرفتید. در فعّالیت بالا این راه‌ها یادآوری شده است.»

از هر راهی که دوست داریدکار در کلاسصفحه ۱۰ کتاب درسی

1. ۶+۷

   پاسخ: ۱۳

2. ۱۴−۸

   پاسخ: ۶

3. ۸+۹

   پاسخ: ۱۷

4. ۱۱−۵

   پاسخ: ۶

کتاب عمداً راه را تعیین نکرده است؛ «از هر راهی که دوست دارید» یعنی انتخابِ راه، خودش بخشی از کار است.

مهره‌های توی مشتفعّالیتصفحه ۱۱ کتاب درسی

«۷ مهره (یا هر چیز دیگر) را روی میز بگذارید. یک نفر تعدادی از آن‌ها را در دست بگیرد. نفر دوم با توجّه به تعدادی که روی میز باقی‌مانده، تعداد مهره‌هایی را که نفر اوّل برداشته است، پیدا کند. همین فعّالیت را برای ۸ و ۹ و ۱۰ مهره تکرار کنید.»

این تفریق است بدون اینکه اسمش برده شود: کلّ مهره‌ها را می‌دانی، باقی‌مانده را می‌بینی، و آنچه در مشت است را حساب می‌کنی.

۵ تا ۵ تا و ۱۰ تا ۱۰ تافعّالیتصفحه ۱۱ کتاب درسی

«در کلاس اوّل شمارش ۵ تا ۵ تا و ۱۰ تا ۱۰ تا را یاد گرفته‌اید. حالا الگوها را ادامه دهید.» ردیف اوّل با ۵، ۱۰، ۱۵، ۲۰ شروع می‌شود و ردیف دوم با ۱۰، ۲۰، ۳۰.

قاعده‌ی هر ردیف همان عددی است که هر بار اضافه می‌شود: ۵ در ردیف اوّل و ۱۰ در ردیف دوم.

جمع‌های چندتاییکار در کلاسصفحه ۱۱ کتاب درسی

هفت عبارت که هر کدام چند عدد را با هم جمع می‌کنند. راهِ کوتاهش این است که اوّل ده‌تایی‌ها را با هم جمع کنید و بعد یکی‌ها را.

1. ۱۰+۲۰+۵

   پاسخ: ۳۵

2. ۴۰+۵+۱۰+۵+۵

   پاسخ: ۶۵

3. ۵+۵+۲۰+۳۰

   پاسخ: ۶۰

4. ۳+۴+۱۰+۲۰+۵+۵

   پاسخ: ۴۷

5. ۱۰+۵+۲۰+۵+۳

   پاسخ: ۴۳

6. ۱۰+۵+۲۰+۵+۳۰+۵

   پاسخ: ۷۵

7. ۲+۵+۲۰+۱۰+۵

   پاسخ: ۴۲

ساعت از چند گذشته، به چند ماندهحدس بزنصفحه ۱۱ کتاب درسی

شش ساعت در دو ردیف: ردیف اوّل «ساعت از چند گذشته است؟» و ردیف دوم «ساعت به چند مانده است؟» — همان تفریق، این‌بار روی صفحه‌ی ساعت.

تمرین صفحه‌ی ۱۲تمرینصفحه ۱۲ کتاب درسی

1. ۱) با دو مداد رنگی آبی و سبز، مربّع‌ها را به روش‌های مختلف رنگ کنید و مانند نمونه جمع بنویسید.

   پاسخ: نمونه‌ی کتاب ۵+۲=۷ است (۵ مربّع سبز و ۲ مربّع آبی). راه‌های دیگر: ۶+۱، ۴+۳، ۳+۴، ۲+۵، ۱+۶ — همه‌شان ۷ می‌شوند.

2. ۲) با استفاده از ۳ مداد رنگی مختلف مربّع‌ها را رنگ و جمع مربوطه را کامل کنید.

   پاسخ: هر سه ردیف باید به ۱۰ برسند؛ مثلاً ۵+۳+۲ یا ۴+۴+۲ یا ۶+۲+۲.

3. ۳) حاصل هر عبارت را با استفاده از محور پیدا کنید.

   پاسخ: ۵+۸=۱۳ و ۱۳−۸+۷=۱۲. در عبارت دوم اوّل ۸ تا عقب بروید (می‌شود ۵) و بعد ۷ تا جلو.