بخش 3:‌ آموزش نشانه‌ها (2)

از کلمه به جمله

در بخش دوم، بلندترین چیزی که بچّه می‌نوشت یک کلمه بود. در بخش سوم کادرهای تازه‌ای می‌آید که چیز دیگری می‌خواهند: «از روی سه خطّ اوّل درس … یک بار بنویس.»، «درباره‌ی این تصویر، دو جمله بنویس.»، «مرتّب کن.»

«مرتّب کن» سخت‌ترینشان است: چند کلمه به هم ریخته داده می‌شود و بچّه باید از آن‌ها جمله‌ی درست بسازد — یعنی ترتیبِ فارسی را بشناسد، نه فقط کلمه‌ها را.

نمونه‌ی صفحه‌ی ۱۰۵: «هر کار را ــ بگو ــ نامِ خدا ــ اوّل ــ را» که می‌شود «هر کاری را اوّل با نام خدا بگو».

رونویسی از کتاب فارسی

از این بخش، نگارش مستقیماً به فارسی ارجاع می‌دهد: «از روی سه خطّ اوّل درس «در بازار» یک بار بنویس.» و «از روی پنج خطّ اوّل درس «حلزون» بنویس.»

دو کتاب اینجا یکی می‌شوند: متنی که در فارسی خوانده شده، در نگارش نوشته می‌شود. رونویسی، خواندن را در دست ثبت می‌کند.

کتاب هر بار می‌گوید چند خط — سه خط، پنج خط، چهار خط — و همیشه بخشی از درس را می‌خواهد، نه تمامش.

کادرهای تازه‌ی بخش سوم

• «جمله بساز.» — با یک کلمه‌ی داده‌شده، یک جمله بنویس.
• «مرتّب کن.» — کلمه‌های به‌هم‌ریخته را جمله کن.
• «کلمه‌ی مناسب را انتخاب کن و در جای خالی بنویس.» — از میان چند گزینه.
• «به تصویر نگاه کن و جواب بده.» — پاسخِ نوشتاری به پرسشِ تصویر.
• «از روی … بنویس.» — رونویسی از کتاب فارسی.

بخش سوم دیگر مشقِ نشانه ندارد؛ نشانه‌ها تمام شده‌اند و کار، نوشتن است.

سه کاری که فقط بخش سوم می‌خواهد

• نوشتن از روی متنِ کتاب دیگر — رونویسی از فارسی.
• ساختنِ جمله از کلمه‌های به‌هم‌ریخته — «مرتّب کن».
• پاسخِ نوشتاری به پرسشِ تصویر — نه گفتاری.

هر سه نیاز دارند که بچّه معنیِ جمله را بفهمد؛ مشقِ نشانه چنین چیزی نمی‌خواست.