درس 1: تقریب

در یک نگاه

همیشه لازم نیست جواب دقیق باشد. وقتی می‌خواهیم سریع تخمین بزنیم — مثلاً «پول همراهم کافی هست یا نه» — عدد را گرد می‌کنیم. تقریب به این معنی نیست که اشتباه حساب کرده‌ایم؛ یعنی عمداً جواب نزدیک را انتخاب کرده‌ایم.

قاعده ساده است: به رقم بعد از جایگاه تقریب نگاه می‌کنیم. اگر ۵ یا بیشتر بود، رو به بالا گرد می‌کنیم؛ اگر کمتر از ۵ بود، رو به پایین.

به این روش «تقریب به نزدیک‌ترین» می‌گویند. روش دیگر «قطع کردن» است که در آن رقم‌های بعدی را بی‌قیدوشرط دور می‌ریزیم.

مثال حل‌شده

1. ۱عدد ۳٬۴۶۸ را به نزدیک‌ترین صدتایی گرد کنیم.
2. ۲جایگاه صدگان رقم ۴ است.
3. ۳رقم بعد از آن (دهگان) ۶ است و ۶ بزرگ‌تر از ۵ است، پس رو به بالا گرد می‌کنیم.
4. ۴صدگان یکی زیاد می‌شود و رقم‌های بعدی صفر: ۳٬۵۰۰.

کار در کلاس

1. الف) ۸۲ به نزدیک‌ترین دَه‌تایی چند می‌شود؟

   پاسخ: ۸۰ — چون یکانش ۲ و کمتر از ۵ است.

2. ب) می‌خواهیم ۱۹۸۰۰ تومان و ۴۱۵۰۰ تومان خرید کنیم. با تقریب، تقریباً چقدر پول لازم داریم؟

   پاسخ: ۲۰۰۰۰ + ۴۰۰۰۰ = ۶۰۰۰۰ تومان؛ پس با ۶۰ هزار تومان تقریباً می‌رسیم.

اشتباه‌های رایج

• گرد کردن مرحله‌به‌مرحله؛ ۴۴۹ به صدتایی می‌شود ۴۰۰، نه ۵۰۰. اول ۴۴۹ را به ۴۵۰ و بعد به ۵۰۰ نبرید.