درس 5: تقسیم بر عددهای یک رقمی
صفحه ۶۴ تا ۶۷ کتاب درسی
در یک نگاه
تقسیم یعنی تقسیم مساوی. ۱۷ شکلات بین ۵ نفر یعنی هر نفر ۳ تا میگیرد و ۲ تا اضافه میماند. عدد ۱۷ مقسوم است، ۵ مقسومعلیه، ۳ خارجقسمت و ۲ باقیمانده.
باقیمانده همیشه باید از مقسومعلیه کوچکتر باشد؛ اگر مساوی یا بزرگتر شد، یعنی خارجقسمت را کم گرفتهاید.
رابطهی تقسیم
برای بررسی درستی هر تقسیم، این رابطه را امتحان کنید: مقسوم = (مقسومعلیه × خارجقسمت) + باقیمانده. در مثال بالا: (۵×۳)+۲ = ۱۷.
مثال حلشده
- ۹۴۷ ÷ ۴ را حساب کنیم.
- ۹ ÷ ۴ = ۲ و باقی ۱؛ رقم ۲ را مینویسیم.
- ۱ را کنار ۴ میگذاریم: ۱۴ ÷ ۴ = ۳ و باقی ۲؛ رقم ۳ را مینویسیم.
- ۲ را کنار ۷ میگذاریم: ۲۷ ÷ ۴ = ۶ و باقی ۳؛ رقم ۶ را مینویسیم.
- خارجقسمت ۲۳۶ و باقیمانده ۳ است. بررسی: (۴×۲۳۶)+۳ = ۹۴۷ ✓
کار در کلاس
الف) ۵۸ نفر میخواهند با مینیبوس ۱۵ نفره بروند. چند مینیبوس لازم است؟
پاسخ: ۵۸ ÷ ۱۵ = ۳ و باقیمانده ۱۳. آن ۱۳ نفر هم باید بروند، پس ۴ مینیبوس لازم است.
ب) در تقسیمی که مقسومعلیه ۷ است، بزرگترین باقیماندهی ممکن چند است؟
پاسخ: ۶
اشتباههای رایج
- گرد کردن جواب مسئلهی «چند تا لازم است» رو به پایین؛ اگر کسی باقی بماند، یک واحد بیشتر لازم است.